မုသာဝါဒႏွင့္ ပတ္သက္တဲ့ ေတြးမိတာေလး အခ်ိဳ႕

မတ္လ (၁၈) ရက္ (၂၀၁၀) ေန႔က လႊင့္တင္ခဲ့တဲ့ BBC Learning English သခၤန္းစာ၊ 6 Minute English အစီအစဥ္ထဲက lying ဆိုတဲ့ သခၤန္းစာေလး ဖတ္မိေတာ့ မုသာဝါဒ (လိမ္ေျပာမႈ)ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေတြးမိတာေလးေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီထဲက အခ်ိဳ႕ကို “မုသာဝါဒႏွင္ ပတ္သက္တဲ့ ေတြးမိတာေလး အခ်ိဳ႕” လို႔ ေခါင္းစီးတပ္ၿပီး ဒီပို႔စ္မွာ ေျပာၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။ 

လိမ္လည္ေျပာဆိုျခင္း (မုသာဝါဒ) မွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းဆိုတာ ဗုဒၶဘာသာမွာေတာ့ အေျခခံ က်င့္ဝတ္ ငါးခုထဲက တစ္ခုေပါ့။ ဒီငါးခုကို ပုဆိုးကို ၿမဲေအာင္ ဝတ္ထားသလို အၿမဲပဲ လိုက္နာ က်င့္သုံးရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေရွးသုံးႏွင့္ေတာ့ “ခါးဝတ္ ပုဆိုး” ကဲ့သို႔ ၿမဲရမယ္တဲ့။ ခုေတာ့ ေဘာင္းဘီ၊ ဂါဝန္ကို ျမဲေအာင္ ဝတ္ထားသလို ၿမဲၿမဲ က်င့္သုံးရမယ္ လို႔ ေျပာရမလားပါပဲ။

ဆိုလိုခ်င္တာက ဒီလိုပါ။ အဂၤါႀကီးငယ္ကို လုံလုံၿခဳံၿခဳံ ျဖစ္ေအာင္ ပုဆိုး၊ ေဘာင္ဘီ၊ ဂါဝန္စတဲ့  ဝတ္ရမည့္ အဝတ္ကို လုံၿခဳံေအာင္ မဝတ္ရင္  ဒါမွ မဟုတ္ ၿမဲၿမဲဝတ္မထားလို႔ ကြ်တ္သြား က်သြားရင္ မျမင္သင့္ မျမင္ထိုက္တဲ့ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းေတြ ေပၚေနပါလိမ့္မယ္။ ေပၚေနရင္ ၾကည့္လို႔ ျမင္လို႔ မေကာင္းသလို ကာယကံရွင္မွာလဲ အေတာ္ပဲ ရွက္ဖြယ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပါပဲ၊ ငါးပါးသီလ မလုံရင္ မၿမဲရင္ ကိုယ္က်င့္အဝတ္ ကြ်တ္က်လို႔ အဂၤါၾကီးငယ္ ေပၚသလို ရွက္ဖြယ္ရာပါ။

အဲဒီမုသားစကားဆိုတာ ေျပာလိုက္တဲ့ မုသားရဲ႕ အတိမ္ အနက္၊ ေျပာသူရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ အေျပာခံရသူရဲ႕ အက်ိဳး ဘယ္ေလာက္ထိ ပ်က္ျပား ဆုတ္ယုတ္သြားသလဲ စတဲ့ အခ်က္အေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ကံေျမာက္ မေျမာက္၊ ကံ ၾကီး မၾကီး ဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လိမ္လည္တာတို႔၊ လွည့္ဖ်ားတာတို႔ ဆိုတဲ့ စကားလုံးေတြရဲ႕ အတိမ္ အနက္၊ အသုံး အႏႈန္းေတြကို ေလ့လာ ၾကည့္ရရင္ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းမွာပဲလို႔ ေတြးမိပါတယ္။ လွည့္ျဖားတာ ကိုေတာ့ 'deception' လို႔ ေခၚတယ္ထင္တယ္။ အဲဒါကို misleading, dishonest, untruthful လို႔ ရွင္းျပထားတာကို BBC အဂၤလိပ္စာ သင္ခန္းစာမွာ ေတြ႔ရဖူးပါတယ္။ 

အခုေတာ့ လွည့္ျဖားတယ္ ဆိုတာ တကယ့္ ေတြ႔ေန ျမင္ေနၾက လူသားရဲ႕ အျပဳအမူ တစ္ရပ္ (a very common human activity) ျဖစ္ေနပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေရွာင္လို႔မရတဲ့ လူသားရဲ႕ သေဘာသဘာဝ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုလို႔ေတာင္ ဆိုၾကျပန္ပါတယ္။ ျမန္မာမွာ “မုသားမပါ လကၤာ မေခ်ာ” လုိ႔ ဆိုတာ ဒါကိုမ်ား ဆိုလိုေလသလားပါပဲ။

ေနာက္မုသား တစ္မ်ိဳးကေတာ့ အျဖဴေရာင္မုသား (a white lie) တဲ့။ အဲဒါက လူတစ္ေယာက္ ခံစားမႈ ေကာင္းေအာင္၊ သက္သာေအာင္ ေျပာတဲ့ မုသားပါ။ ဝိတ္က်ခ်င္ေနတဲ့သူကို တကယ္ မက်ပဲနဲ႔ ဝိတ္နည္း နည္း က်သြားၿပီ၊ အသားျဖဴခ်င္လို႔ ခရင္မ္မ်ိဳးစုံ ဝယ္လိမ္းေနသူကို မျဖဴပဲ အသားျဖဴလာတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြေပါ့။ ဒီေတာ့ 'အျဖဴေရာင္ မုသား' ဆိုတာ ေျမွာက္ပင့္ျခင္း တစ္မ်ိဳး (a form of flattery) လို႔ အဓိပၸါယ္ ရသြားျပန္ေရာ့ေလ။

ဆုိးတာကေတာ့ တမင္လိမ္တာ၊ အၾကံအစည္ ရွိရွိ လိမ္တာ (a motivated lie)၊ ကလိမ္ေစ့ ျငမ္းဆင္တဲ့ လိမ္လည္မႈမ်ိဳးပါ။ ေလာကၾကီးက အေတာ္ေတာ့ ထူးဆန္းပါဘိ။ လူတစ္ေယာက္ လိမ္၊ မလိမ္ဆိုတာ a lie detector သို႔မဟုတ္ Polygraph machine လို႔ ေခၚတဲ့ မုသားေဖာ္စက္ႏွင့္ ေဖာ္ထုပ္ၾကည့္လို႔ ရတယ္ဆိုပဲ။ 

ေဖာ္ထုပ္ပုံက ေမးခြန္းအခ်ိဳ႕ကို သင္က ေျဖဆိုေနစဥ္ သင့္ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈကို တိုင္းတာတာ၊ သင့္ခႏၶာကိုယ္ ဘယ္လိုေျပာင္းလဲသလဲ ဆိုတာကို ၾကည့္တာတဲ့ေလ။ ဒီအေျပာင္းအလဲထဲမွာ အသက္ရွဴပုံ ေတြ (breathing patterns)၊ ႏွလုံးခုန္တာ၊ ေခြ်းေတြပိုထြက္လာတာစတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈေတြပါတာေပါ့တဲ့။  ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းထဲမွာပဲ ၾကီးခဲ့ရ ေနခဲ့ရတဲ့ ဘုန္းဥာဏ္ေတာ့ အသိ လိုက္မမွီေတာ့ပါဘူး။ ရြာက ဟို လူၾကီးတို႔အုပ္စုကို အဲဒီစက္ႏွင့္ စစ္ၾကည့္ရရင္ေတာ့ “အင္း ... စက္ ဘယ္လိုေနပါ့၊ တုန္ခါလြန္းၿပီး ျပဳတ္ ျပတ္ထြက္ကုန္မလား စသည္ျဖင့္ ေတြးမိပါရဲ႕။ 

ဒါေပမဲ့လဲ ဒီစက္က အကုန္ေတာ့ ေဖာ္ထုပ္ႏိုင္မယ္ မထင္ပါဘူး။ သူက စက္ေလ။ လူမွ မဟုတ္တာ။ လူျပဳရင္ သူ ႏုရေတာ့မွာေပါ့ လို႔ ေတြးမိျပန္တယ္။ George W. Maschke ဆိုတဲ့သူက လိမ္ညာမႈကို ဒီစက္ႏွင့္ ေဖာ္ထုပ္တာဟာ သိပၸံနည္းက် အေျခအျမစ္ မရွိဘူး။ ဒါဟာ သိပၸံနည္းက် စမ္းသပ္ၿပီး အေၾကာင္းျပလို႔ ရတဲ့ အယူအဆ မဟုတ္ပါဘူး (It's a complete junk science) ဆိုၿပီး ပယ္တာကို ဖတ္ရပါတယ္။

အဲဒါေတြ ေတြးမိေတာ့ မုသားႏွင့္ ပတ္သက္တဲ့ ဘုရား တရားေတာ္ကို သတိယမိျပန္ပါတယ္။ ပထမတစ္ခုက ရဟန္းျဖစ္တာ မၾကာေသးတဲ့ သားေတာ္ ရာဟုလာကို ဆုံးမေတာ္မူတဲ့သုတ္ေတာ္မွာ ပါတာပါ။  တစ္ညေနခင္းမွာ ဘုရားရွင္ဟာ ရွင္ရာဟုလာထံ ၾကြလာေတာ္မူပါတယ္။

ၾကြလာၿပီး ခပ္ထားတဲ့ ေရအိုးမွာ ေရနဲနဲပဲ ခ်န္ၿပီး ေျခေတာ္တို႔ကို ေဆးေတာ္မူပါတယ္။ ရွင္လာဟုလာကို ေျခေဆးေရအိုးမွာ ခ်န္ထားတဲ့ ေရနဲနဲကို ျမင္သလားလို႔ ေမးေတာ္မူပါတယ္။ “ျမင္ပါတယ္ဘုရား” လို႔ ေလွ်ာက္ေတာ့ “ရာဟုလာ၊ (မုသားမွန္း) သိလ်က္ႏွင့္ မုသားေျပာရမွာ မရွက္တဲ့သူ (ရဟန္း)မွာ ရဟန္း တရား (spiritual achievement, lit. recluseship) နည္းနည္းေလးပဲ ရွိေတာ့တယ္” လို႔ မိန္႔ေတာ္မူ ပါတယ္။ 

ေနာက္ေတာ့ ဘုရွားရွင္က အဲဒီ ေရနည္းနည္းေလးကို သြန္ပစ္လိုက္ၿပီး “ရာဟုလာ၊ ေရနည္းနည္းကို သြန္ပစ္လိုက္တာ ျမင္ပါသလား” လုိ႔ ေမးေတာ္မူပါတယ္။ “ျမင္ပါတယ္ ဘုရား” လုိ႔ ေလွ်ာက္ေတာ့ ”(မုသားမွန္း) သိလ်က္ႏွင့္ မုသားေျပာရမွာ မရွက္တဲ့သူဟာ ရဟန္းတရားကို စြန္႔ပစ္လိုက္ေတာ့တာပဲ” လို႔ မိန္႔ေတာ္မူပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ ဘုရားရွင္ဟာ ေျခေဆးေရအိုးကို ေမွာက္ၿပီး “ရာဟုလာ၊ ေရအိုး ေမွာက္ထားတာကို ျမင္ပါသလား” လို႔ ေမးေတာ္မူကာ၊ ရွင္ရာဟုလာကလဲ “ျမင္ပါတယ္ ဘုရား” လို႔ ေလွ်က္ထားျပန္ေတာ့ ဘုရားရွင္က “(မုသားမွန္း) သိလ်က္ႏွင့္ မုသားေျပာရမွာ မရွက္တဲ့သူဟာ ရဟန္းတရားကို ေမွာက္ပစ္ထားလိုက္ေတာ့တာပဲ” လုိ႔ မိန္႔ျပန္ပါတယ္။ 

ေနာက္တစ္ခါ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ဟာ ေျခေဆးေရအိုးကို လွန္ေတာ္မူၿပီး “ရာဟုလာ၊ ဒီေရအိုးမွာ ဘာမွ မရွိေတာ့တာကို ျမင္ရဲ႕လား” လုိ႔ ေမးေတာ္မူျပန္ပါတယ္။ ရွင္ရာဟုလာေလးက “ျမင္ပါတယ္ ဘုရား”လို႔ ေလွ်က္လိုက္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ “ဒီလိုပဲ ရဟုလာ။ (မုသားမွန္း) သိလ်က္ႏွင့္ မုသားေျပာရမွာ မရွက္တဲ့သူမွာ ရဟန္းတရား ဘာမွ် မက်န္ေတာ့ဘူး” လို႔ မိန္႔ေတာ္မူပါတယ္။ 

အဲဒီေနာက္ေတာ့ တိုက္ပြဲဝင္ မင္းစီးဆင္ ဥပမာ (ဒီမွာေတာ့ မေရးေတာ့ဘူး) ႏွင့္ ရွင္းျပကာ “(မုသားမွန္း) သိလ်က္ႏွင့္ မုသားေျပာရမွာ မရွက္တဲ့သူ မလုပ္ဝ့ံတာ ဘာမွ် မရွိေတာ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ရည္ရြင္လို လို႔ေတာင္ မုသားစကားကို မေျပာဘူး” လုိ႔ က်င္႔ရမယ္လို႔ ဗုဒၶက ေဟာၾကားဆုံးမေတာ္ မူပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက ဣတိဝုတၱက ပါဠိေတာ္မွာ ေဟာထားတဲ့ “ရဟန္းတို႔၊ တမင္တကာ (ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ) လိမ္ေျပာတဲ့သူဟာ ဘာၾကီးပဲ ျဖစ္ေနေန၊ သူမလုပ္ရဲတဲ့ မေကာင္းမႈဆိုတာ မရွိေတာ့ဘူး လို႔ ငါဘုရား ေဟာၾကားေတာ္မူတယ္” ဆိုတာကို သတိယမိပါတယ္။

စာဖတ္သူကေတာ့ ဘယ္လို ေတြးမယ္မသိ။ စာေရးသူကေတာ့ “ေၾသာ္ တရားေတာ္ကေတာ့ မွန္လုိက္တာပါလား” လို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေျပာမိပါရဲ႕။ လူလိမ္ေလးဆိုရင္ေတာ့ မသိ၊ မေျပာလို။ ရာဇဝင္တြင္တဲ့ လူလိမ္ၾကီးေတြ ဆိုရင္ သိပ္မွန္တယ္။ သူတို႔က သူတို႔လိမ္တာ ေျပာမိလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊  ဒီေလာက္ၾကီး ျဖစ္ေနတာ မေကာင္းပါ ဘူးလို႔ ေျပာရင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ သူတို႔မွာ ဓားရွိရင္ ဓားႏွင့္ ခုတ္လိမ့္မယ္။  ဒုတ္ရွိရင္ ဒုတ္ႏွင့္ ရိုက္လိမ့္မယ္။ ေသနတ္ရွိရင္ ေသနတ္ႏွင့္ ပစ္လိမ့္မယ္။ သူတို႔မွာ မေကာင္းမႈလုပ္ရမွာ ရွက္တတ္ တဲ့ ဟိရီ၊ ေၾကာက္တတ္တဲ့ ၾသတၱပၸတရားဆိုတာ နတၱိ။ တရားတာ၊ မတရားတာမရွိ၊ ေကာင္းတာ မေကာင္းတာ မသိ။ သူတို႔ မလုပ္ရဲတာ ဘာမွ်မရွိေတာ့တာ ယေန႔ ျမင္ခဲ့ၾကရ၊ ျမင္ၾကရဆဲ မဟုတ္လား။

ရာဇဝင္တြင္ေအာင္ လိမ္တတ္တဲ့သူေတြ အတြက္ေတာ့ ေနစရာမရွိ၊ စားစရာမရွိေအာင္ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ သူေတြ သန္းႏွင့္ခ်ီ ေတြ႔ရလဲ ေအးရာေအးေၾကာင္းဆိုၿပီး ပစ္ထားရဲတယ္။ သူမ်ားကူညီေထာက္ပ႔ံတာကိုလဲ ေခါင္းပုံျဖတ္ စားရဲတယ္။ ကိုယ္က်ိဳး ကိုယ့္အတၱ အတြက္ အမ်ားသူငါကို ဘဝပ်က္သည္ထိ မတရား ေႏွာင့္ယွက္တတ္တယ္။ ၿပီးရင္ သူတို႔ဟာ ေမတၱာ၊ ကရုဏာၾကီးေၾကာင္း ျပခ်င္ ေျပာခ်င္လိုက္တာလဲ လြန္ပါေရာ စသည္ျဖင့္ ေတြးေနမိပါတယ္။ တကယ့္ ေမတၱာ၊ ကရုဏာတရားကို နည္းနည္းေလးပဲ ျဖစ္ပါေစ၊ ဒီလိုလူေတြရင္မွာ ေပါက္ဖြားလာဳကရင္ေတာ့ ေလာကၾကီး အေတာ္ပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းလာမွာပါ။

တစ္ခ်ိဳ႕ အျဖဴေရာင္ မုသားစစ္စစ္ဆိုရင္ေတာ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ (ေစတနာ) ကိုက သူ႔အက်ိဳး ပ်က္စီးေစလိုတာ မဟုတ္တဲ့ အတြက္ မုသာဝါဒ ကံေျမာက္ေကာင္းမွ ေျမာက္ပါမယ္။ 

ဆင္ေျခေပးတာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို လိမ္တာ (ယန္း ေပါလ္ ဆားတ္ ေျပာတဲ့ Bad faith) ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေရွာင္လို႔ မရလို႔ အျဖဴေရာင္ မုသားကိုပဲသုံးသုံး၊ အနီေရာင္ အျပာေရာင္ အဝါေရာင္ မုသားကိုပဲသုံးသုံး၊ ဘာပဲသုံးသုံးပါ။ လိမ္တာကေတာ့ လိမ္တာပါပဲ။ လုပ္သင့္တာ တစ္ခုက ကိုယ္ခ်င္းစာၾကည့္ဖို႔ပါပဲ။ ကိုယ့္ကို သူ ဒီလုို ေျပာဆုိ၊ ျပဳမူရင္ ကုိယ္ ၾကိဳက္မလားလို႔ ကိုယ္ခ်င္းစာၾကည့္ပါ။ ကိုယ္မၾကိဳက္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ သူလဲ မၾကိဳက္ေလာက္ေပဘူးေပါ့။ ဒါဆို ေရွာင္သင့္တယ္လို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။

 

လူအခ်င္းခ်င္း လွည့္ပတ္ျခင္း ကင္းရွင္းၾကပါေစ။

ဘုန္းဥာဏ္

Mumbai, India

25/ 09/ 2010

ရည္ညႊန္း။ ။ 

1. Horner I. B (tr.) "Middle Length Sayings" vol. II, Motilal Banarsidass Publishers, pp. 87-8. 

2. Ireland, John D (tr.), Itivuttaka, BPS, Kandy, pp. 167 -8.

3. http://www.bbc.co.uk/worldservice/learningenglish/general/sixminute/2010/03/100318_6min_lying_page.shtml

(၂၀၁၀ ခု စက္တင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔က တင္ခဲ့တဲ့ ပို႔စ္ အေဟာင္းကို ျပန္တင္လိုက္ပါတယ္။ ထူးျခားမႈ ရွိလို႔ ျပန္တင္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အျခားေဆာင္းပါးေတြလိုပါပဲ။

အားေပးဖတ္ရွဴသူေတြကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။)

သီတင္းကြ်တ္ပြဲေတာ္ႏွင့္ ေကာင္းျမတ္တဲ့ အစဉ္အလာ

(ယခုႏွစ္ သီတင္းကြ်တ္ ပြဲေတာ္ အတြက္ စာ အသစ္ မေရးျဖစ္လို႔ မႏွစ္က ေရးၿပီး တင္ခဲ့တဲ့ ပို႔စ္ကိုပဲ ျပဳျပင္ျခင္း မျပဳပဲ ျပန္လည္ တင္လိုက္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း  ႀကိဳတင္ အသိေပးအပ္ပါသည္။)

ဆယ့္ႏွစ္လရာသီ တစ္ခုလုံးကို ပြဲေတာ္ အသီးသီးႏွင့္ တန္းဆာ ဆင္ထားတဲ့ ျမန္မာတို႔ ရုိးရာေလးက ခ်စ္စရာ၊ ျမတ္ႏိုး စရာေလးပါ။ ေသခ်ာ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ အဲဒီထဲမွာ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးစရာ အေကာင္းဆုံးက သီတင္းကၽြတ္လ မီးထြန္းပြဲ လို႔ ထင္မိတယ္။

“သီတင္းကၽြတ္လ ဆီးမီးထြန္းပြဲ” ဆိုတာေလးကို ကေလးငယ္ ဘဝကတည္းက သိၾက၊ ႏႈတ္က်ိဳး ေနၾကပါတယ္။ “သီတင္းကၽြတ္လ မီးထြန္းပြဲ” ဆိုတဲ့ အတိုင္းပဲ ဒီပြဲေတာ္မွာ မီးေတြ ထူးထူး ျခားျခား လွလွပပ မြမ္းမံ ျပင္ဆင္ၿပီး သုံးရက္ၾကာ ထြန္းၾကပါတယ္။ လျပည့္ေန႔ အၾကိဳည၊ လျပည့္ညႏွင့္ လျပည့္ေက်ာ္ တစ္ရက္ ညေတြမွာေပါ့။ 

အိမ္ေတြမွာဆို ဘုရာစင္ကို စိတ္ၾကိဳက္ တန္းဆာဆင္ကာ ထြန္းညွိတတ္ၾကတယ္။ အိမ္ ဝရံတာ စတဲ့ ေနရာမ်ိဳးေတြမွာလဲ မီးဆိုင္း၊ မီးပုံး ေရာင္စုံေလးေတြကို ခ်ိတ္ဆြဲ ထြန္းၾကတယ္။ ဒါတင္ မကေသးဘူး။ ေစတီ ပုထိုးေတြ၊ လမ္းေတြႏွင့္ ဘာသာေရး အေဆာက္အဦေတြ၊ ေရြးခ်ယ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေနရာေတြမွာလဲ အေရာင္ အေသြးစုံ မီးလုံး လွလွေလးေတြ ေဝေနေအာင္ တပ္ဆင္ ခ်ိတ္ဆြဲၾကကာ ထြန္းညွိၾကျပန္တယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ မီးထြန္းထားတာေတြကို မိသားစုလိုက္ လုိက္ၾကည့္ၾကတယ္။ လွပတဲ့ မီးေရာင္ေအာက္မွာ အလြန္တရာ သပၸါယ္လွတဲ့ ဘုရား ေစတီေတြကိုလဲ မိသားစုလိုက္ လိုက္လံ ဖူးၾကတယ္။ အဲဒီလို ဘုရားဖူးရ၊ လွည့္ပတ္ ၾကည့္ရႈရတာေတြကိုက စိတ္ကို ရႊင္လန္း ေအးျမ အေပ်ာ္ေတြ ရေစတာပါ။

တကယ္ေတာ့ မီးထြန္းတာဟာ အလွအပ သက္သက္အတြက္ ထြန္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။ မီးထြန္းပြဲမွာ ေလးနက္တဲ့ အဓိပၸါယ္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

မယ္ေတာ္ ျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ သႏၱဳႆိတ နတ္သား အမႈးရွိတဲ့ နတ္ ျဗဟၼာ အေပါင္းကို ဝါတြင္း သုံးလပတ္လုံး အဘိဓမၼာတရား ေဟာၾကားရာက ျပန္ၾကြလာတဲ့ ဘုရားရွင္ ကုိယ္ေတာ္ျမတ္ကို လူေတြက ဆီးမီးေတြ၊ အေမြးတိုင္ေတြ ထြန္းညွိ ပူေဇာ္ၿပီး ၾကိဳဆိုခဲ့ၾကတယ္တဲ့။ အဲဒါကို အတုယူ အစဥ္လိုက္ၿပီး အထိမ္းအမွတ္ အေနနဲ႔ မီးေတြကို လွလွ ပပ ျပင္ဆင္ၾကၿပီး ဘုရားရွင္ကို ရည္မွန္း ပူေဇာ္ၾကရာက မီးထြန္းပြဲေတာ္ ဆိုတာ ျဖစ္လာခဲ့ဟန္ တူပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ဘုရားရွင္က မယ္ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ သႏၱဳႆိတ နတ္သားကို အဘိဓမၼာတရား ေဟာၾကားေတာ္မူၿပီး ေက်းဇူးဆပ္တယ္ ဆိုတဲ့ အစဥ္အလာပါ။ ပဋိသေႏၶတည္ေနၿပီလို႔ သိသည့္ အခ်ိန္မွသည္ လူတစ္လုံး သူတစ္လုံး ျဖစ္လာသည္အထိ ေစာက္ေရွာက္ ေကၽြးေမြးလာတဲ့ မိဘေတြဟာ သားသမီးေတြ အတြက္ တုႏႈိင္းမမီတဲ့ အနႏၱေက်းဇူးရွင္ေတြပါ။ အဲဒီ ေက်းဇူးေတြကို သားသမီးေတြ အေနႏွင့္ မိဘေတြ လိုအပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ျပန္လည္ ေပးဆပ္ဖို႔ လိုတယ္ေလ။ မဆပ္ႏိုင္သည့္တိုင္ေအာင္ သိေနဖို႔၊ အစဥ္သတိယေနဖို႔ေတာ့ လုိအပ္တယ္ မဟုတ္လား။ ဒါေၾကာင့္ ဒီပြဲေတာ္ဟာ မိဘေတြရဲ႕ ေက်းဇူးတရားေတြကို သိရွိ ေအာက္ေမ့ေစတဲ့ပြဲ၊ ေက်းဇူးဆပ္တဲ့ပြဲ ဆိုလည္း မမွားဘူးေပါ့။

ဒါေၾကာင့္မို႔ သီတင္းကၽြတ္ ကာလမွာ ေဖေဖ ေမေမ၊ ဖိုးဖိုး၊ ဖြားဖြား၊ ဦးဦး ေဒၚေဒၚ စတဲ့ မိဘ ေဆြမ်ိဳးေတြကို တင့္တယ္ လွပတဲ့ လက္ေဆာင္ ပစၥည္းေတြနဲ႔ လွည့္လည္ ကန္ေတာ့ၾကတဲ့ ဓေလ့ေလး ရွိတာ ထင္ပါရဲ႕။ အေဝးေရာက္ေနရင္လဲ လက္ေဆာင္တစ္ခုခု ေပးပို႔ၿပီး ကန္ေတာ့တတ္ၾကတယ္။ ဒီအစဥ္အလာက ပြဲေတာ္မို႔ လက္ေဆာင္ေပးတာ သက္သက္ထက္ အဓိပၸါယ္ ပိုပါတယ္။ အတူ ယွဥ္တြဲ ဆက္ဆံ ေပါင္းသင္းေနၾကတဲ့ လူေတြဆိုေတာ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟရဲ့ အထူ အပါးအေလွ်ာက္ ေျပာမွား ဆိုမွားတာေတြ၊ စိတ္ႏွင့္ ျပစ္မွားမိတာေတြက အနည္းႏွင့္ အမ်ားေတာ့ ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါမွ မဟုတ္ရင္လဲ သံသယျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီလုိ နည္းႏွင့္ ကိုယ့္ထက္ အသက္ ဂုဏ္ဝါ ၾကီးတဲ့ သူေတြကို ျပစ္မွားမိရင္ ခြင့္လႊတ္ ေက်ေအးဖို႔ ေတာင္းပန္ ကန္႔ေတာ့ၾကတာပါ။ 

လူငယ္ကသာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူၾကီးေတြဟာလဲ အလားတူ ျပစ္မွား မိတတ္ၾကတာပါပဲ။ ဒါၾကာင့္မို႔ ကန္ေတာ့ခံၾကတဲ့  လူၾကီးေတြကုိယ္တိုင္ကလဲ သူတို႔ေတြ အကယ္လို႔ ေျပာမွား ဆိုမွား ျပဳမိမွား ရွိခဲ့ၾကရင္လဲ ခြင့္လႊတ္ၾကပါလို႔ လူငယ္ေတြကို  ျပန္ၿပီး ေတာင္းပန္ၾကေလ့ ရွိၾကတာပါ။ 

စိတ္ထား ႏူးညံ့ သိမ္ေမြ႔တဲ့၊ ရိုးရာ အစဥ္အလာလဲ ေကာင္းခဲ့၊ ထိမ္းလဲ ထိမ္းသိမ္းတဲ့ အိမ္ေတြမွာဆို မိဘေတြကို မိသားစုဝင္ေတြအားလုံး စုံစုံ ညီညီ လက္ဆယ္ျဖာ ထိပ္မွာမိုးလို႔ ရွိခိုး ကန္ေတာ့တဲ့ ဓေလ့ ရွိတတ္ၾကတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ဆို အစ္ကိုၾကီး အမၾကီးေတြကိုေတာင္ အစဥ္လိုက္ ကန္႔ေတာ့တတ္ၾကေသးတယ္။ ေၾသာ္ တကယ္လဲ ၾကည္ႏူးရတဲ့ ကာလႏွင့္ ဓေလ့ေလးပါပဲေနာ္။ 

လူသားေတြသာ မကပါဘူး။ သီတင္းကၽြတ္ လျပည့္ေန႔မွာ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတာ္ၾကီးေတြလဲ “ပဝါရဏာ ကံ” ျပဳၾကပါတယ္။  

ပဝါရဏာ ဆိုတာက “ဖိတ္မံတက ျပဳျခင္း (invitation) လုိ႔ အဓိပၸါယ္ ရပါတယ္။ ဝါကၽြတ္တဲ့ အဆုံးမွာ လုပ္တဲ့ ပြဲတစ္ပြဲလို႔ ဆိုလို႔ ရေကာင္းပါတယ္။ ပြဲဆိုလို႔ တီးတာ၊ မႈတ္တာ၊ ကတာ၊ ခုန္တာမ်ိဳးေတြ လုပ္တဲ့ ဒါမွမဟုတ္ အဲဒါမ်ိဳးေတြ ေရာယွက္ထားတဲ့ ပြဲေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ နယ္ပယ္ အလိုက္ ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ သံဃာေတာ္မ်ား အားလုံး စုစည္းၿပီး ဖိတ္မံသမႈ ျပဳရတဲ့ ပြဲပါ။  

ရဟန္းျဖစ္ေစဦးေတာ့၊ လူဆိုတာ တစ္ေယာက္တည္း ေနတဲ့အမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ားႏွင့္ ေနျပန္ေတာ့လဲ ျပႆနာဆိုတာ အနည္းႏွင့္ အမ်ားေတာ့ ျဖစ္တတ္တယ္ေလ။ သိတယ္ မဟုတ္လား။ လူဆိုတဲ့ အမ်ိဳးက တစ္ေယာက္ထဲ ေနတာေတာင္ သူ႔စိတ္ႏွင့္သူ ေရွ႕စိတ္ႏွင့္ ေနာက္စိတ္ တည့္ခ်င္မွ တည့္တတ္တာမ်ိဳးပါ။ အမ်ားႏွင့္ ဆိုရင္ေတာ့ ေျပာစရာေတာင္ မလုိေတာ့ဘူး။  

ဒီေတာ့ ညီညြတ္ေအာင္ စကားမေျပာပဲ ေနမယ္ဆိုေတာ့လဲ မျဖစ္ပါဘူး။ လူ႔သဘာဝႏွင့္လဲ ဆန္႔က်င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ညီညီ ညြတ္ညြတ္ ေနေစဦးေတာ့၊ စကားမေျပာပဲ ညီညြတ္ေအာင္ ေနတာမ်ိဳး၊ လိုအပ္တာေလာက္ပဲ လက္ဟန္ ေျခဟန္ႏွင့္ စကားေျပာတာမ်ိးက အေကာင္းဆုံး ေနျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ဘုရားရွင္ကလဲ မၾကိဳက္ပါဘူး။ ကဲ့ရဲ႕ေတာ္မူပါတယ္။ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ရိုးရိုးသားသား ေနတာေတာင္ စကား မေျပာပဲ ေနၾကလို႔ “ႏြား၊ ဆိတ္၊ ရန္သူတို႔ရဲ႕ ေနျခင္းမ်ိဳးႏွင့္ ေနၾကတယ္” လုိ႔ ခိုင္းႏႈိင္းၿပီး ကဲ့ရဲ႕ေတာ္မူခဲ့တာပါ။   

ေျပာစရာ ရွိတာ ေျပာ၊ လုပ္စရာ ရွိတာ၊ လုပ္သင့္တာ လုပ္ရမွာပါ။ ဒီလို ေျပာဆို လုပ္ကိုင္ျပန္ေတာ့ အမွားအယြင္းေတြက ၾကဳံၾကရ၊ ၾကားၾကရ ျပန္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ သံသယ ျဖစ္လာၾကရပါတယ္။ ရလဒ္ကေတာ့ အနည္းႏွင့္ အမ်ား စိတ္ဝမ္းကြဲၾကရတယ္။ မေမးႏိုင္ မေခၚႏိုင္ေတြ ျဖစ္ၾကရတယ္။ ရန္သူေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကတယ္။ ဒီေတာ့ အတူေနသူ အားလုံး အျပန္အလွန္ နားလည္ဖို႔၊ အျပစ္ရွိရင္ ေတာင္းပန္ဖို႔ႏွင့္ ေတာင္းပန္ခံရတဲ့ သူေတြကလဲ ေက်ေအး ခြင့္လႊတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အခ်င္းခ်င္း ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္း ဖိတ္ၾကားထားဖို႔ လုိတာေပါ့။  

ရဟန္းေတာ္တို႔ရဲ႕ ဝိနည္းမွာေတာ့ ဖိတ္ၾကားမႈကို (၁) အခ်င္းခ်င္း လိုက္ေလ်ာေစ (ညီညြတ္ေစ)ရန္၊ (၂) အာပတ္မွ ထေျမာက္ေစရန္၊ (၃) ဝိနည္းကို ေရွးရႈေစရန္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ သုံးမ်ိဳးႏွင့္ လုပ္တာပါ။

ဖိတ္ၾကားပုံကေတာ့ ပါဠိလို “သံဃံ ဘေႏၱ ပဝါေရမိ ဒိေ႒န ဝါ သုေတန ဝါ ပရိသကၤာယ ဝါ။ ဝဒႏၱဳ မံ အာယသၼေႏၱာ အႏုကမၸံ ဥပါဒါယ။ ပႆေႏၱာ ပဋိကရိႆာမိ” လို႔ သုံးၾကိမ္ ေလွ်ာက္ၾကား ဖိတ္မံရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ “အရွင္ဘုရား (တို႔)၊ သံဃာေတာ္ကို တပည့္ေတာ္ ဖိတ္ၾကားပါတယ္။ ျမင္ျခင္း၊ ၾကားျခင္း၊ သံသယျဖစ္ျခင္းမ်ား ရွိခဲ့ပါလွွ်င္ တပည့္ေတာ္ကို သနားသျဖင့္ ေျပာဆိုၾကပါ။ အျပစ္ကို ျမင္လွ်င္ ကုစားပါမယ္ဘုရား” လုိ႔ အဓိပၸါယ္ ရပါတယ္။

ဒါကို အတုယူၿပီး မိဘ ဘိုးဘြား စတဲ့သူေတြကို ရွိခုိးၿပီး ေတာင္းပန္ၾကတဲ့ ဓေလ့ ျဖစ္လာေလသလားလို႔ စဥ္းစားမိတယ္။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေလ၊ ဒီဓေလ့ေလးက အရမ္းကို ေကာင္းတယ္ဆိုတာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ လူမႈအသိုင္းအဝန္းမွာ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစခ်င္ပါတယ္။  

ဘယ္အသိုင္းအဝန္းမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘုံရည္မွန္းခ်က္ ရွိမယ္။ အဲဒီ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ကို တစ္စိတ္တည္း တစ္ဝမ္းတည္း အတူ လက္တြဲ လုပ္ေဆာင္ကာ ေနၾကမယ္။ ခ်ီတက္ၾကမယ္။ ဘယ္သူမွ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟကို အေျခမခံၾကစတမ္းေပါ့။ အရပ္ေျပာေျပာေတာ့ အားလုံး မညစ္ပတ္ၾကစတမ္း။ လုံးဝ ရုိးသား ျဖဴစင္မႈကို အေျခခံရမယ္ေပါ့။  

ဒါထဲကမွ အမွားလုပ္မိတာကို ျမင္လို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ၾကားလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ သံသယရွိရင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာၾကစတမ္းေပါ့။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာ ဆိုေပမဲ့ အက်ိဳးလိုလားစိတ္ႏွင့္ ေျပာဆုိရမွာပါ။ အဲဒီလို ေျပာလာရင္ လက္ခံျပီး ျပင္ပါ့မယ္လို႔ ဖိတ္ၾကားရမွာပါ။ အားလုံး ဒီလို စိတ္ႏွင့္ခ်ည္း ေနၾကရင္ ညီညြတ္မယ္။ ညီညြတ္ရင္ ခ်မ္းသာမယ္။ ခ်မ္းသာရင္ အလုပ္ကို အာရုံစိုက္ၿပီး လုပ္ႏိုင္မယ္။ အဲဒီလို လုပ္ႏိုင္ရင္ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ကို ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ ေခ်ာေခ်ာ ေမြ႕ေမြ႕ႏွင့္ ေရာက္မယ္ဆိုတာၾကီးက အေသအခ်ာၾကီးပါ။  

မိသားစု တစ္ခုထဲမွာေတာင္ တစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ အထင္ လြဲတတ္ၾကတယ္။ မိဘေတြက အစိုးရိမ္ လြန္ၿပီး ေဒါသေတြ ေပါက္ကြဲ၊ လိုအပ္တာထက္ ပိုၿပီး ေျပာဆိုမိ ဆုံးမမိတတ္တယ္။ သားသမီးေတြက မိဘ စကားကို နားမေထာင္၊ မလုိက္နာတာမ်ိဳး၊ မၾကားခ်င္ မျမင္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္တာမ်ိဳး စတဲ့ တစ္ခုခုႏွင့္ ျပစ္မွားမိတတ္တယ္။ အျပန္အလွန္ အထင္လြဲတာ၊ စိတ္ေကာက္တာ၊ ရိုင္းရိုင္းစိုင္းစိုင္း ျပစ္မွား ေျပာဆိုမိတာေတြ ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါကလဲ လူ႔သဘာဝပါပဲ။ ဒါေတြကို ဖုံးကြယ္ မထားပဲ ေျပာဆိုဖို႔ ရင္ထဲက တကယ့္ ေစတနာႏွင့္ ဖိတ္တယ္ ဆိုတာ အင္မတန္မွ ေလးနက္ သိမ့္ေမြ႕ၿပီး ခ်စ္ ျမတ္ႏိုးဖြယ္ရာပါ။  

မိဘႏွင့္ သားသမီးသာမက၊ ဆရာႏွင့္ တပည့္၊ ခင္ပြန္းႏွင့္ ဇနီးသည္၊ မိတ္ေဆြ၊ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းႏွင့္ အိမ္နီးနားျခင္း၊ အလုပ္ရွင္ႏွင့္ အလုပ္သမား၊ ဆရာႏွင့္ ဒကာ၊ ျပည္သူႏွင့္ အစိုးရ စတဲ့စတဲ့ အခ်င္းခ်င္း ဆက္စပ္ ပတ္သက္ေနတဲ့ အသိုက္အဝန္းအားလုံးဟာ အတူတူပါပဲ။ တကယ္ မွားတာေတြ ရွိမယ္။ အမွားလုပ္တယ္လို႔ ျမင္တာ၊ ၾကားတာ၊ သံသယျဖစ္တာေတြ ရွိမယ္ဆိုတာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေစတနာဆိုးႏွင့္ မွားတာ မဟုတ္ရင္ အျပဳျပင္ ခံႏိုင္၊ ေဝဖန္ ေထာက္ျပ အၾကံဥာဏ္ ေပးတာကို ခံႏိုင္ရမွာေပါ့။ အျပန္ အလွန္ ေတာင္းပန္၊ ေက်နပ္ ခြင့္လႊတ္ လက္ခံႏိုင္ရင္ အေကာင္းဆုံးပါ။   

ဒီလုိသာဆိုရင္ တကယ့္ စိတ္ခ်မ္းေျမ့စရာ အေကာင္းဆုံး၊ ေပ်ာ္စရာ အေကာင္းဆုံး အသိုက္အဝန္း ျဖစ္လာမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခ်င္းခ်င္း အျပစ္ကို ဖိတ္မံ၊ လက္ခံ၊ ေက်ေအးၾကတဲ့ ဓေလ့ေလး လူမႈ အသိုင္းအဝန္းမွာ ဆထက္ကဲပို ထြန္းကားလာေစခ်င္တယ္။ ထြန္းကားလာပါေစလို႔လည္း အေလးအနက္ ဆႏၵျပဳလုိက္ရပါတယ္။ 

အားလုံး ေပ်ာ္ရႊင္ ခ်မ္းေျမ့ၾကပါေစ။ 

ဘုန္းဥာဏ္ 
Mumbai, India 
19/10/2010

အိပ္မက္ ကမၻာထဲက မင္းႀကီး သုေဒၶါ

လာေရာက္ အားေပး ဖတ္ရွဳၾကသည့္ လူမ်ား မ်ားလာခါမွ ပို႔စ္ အသစ္ ပုံမွန္ မတင္ႏိုင္ ျဖစ္ေနသည္။ အခ်ိဳ႕ မိတ္ေဆြမ်ားလည္း Archive မွ ပို႔စ္ အေဟာင္းမ်ားကို ေမႊေနာက္ ဖတ္ရွဳၿပီးေနေလာက္ပါၿပီ။ သည့္အတြက္ အမွန္တကယ္ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္မိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဖတ္ရ မွတ္ရမ်ားလွသည့္ မိမိ၏ ပင္မ အလုပ္က ရွိေနသည့္ အျပင္ အေရးႀကီးသည့္ အခ်ိန္သို႔ပါ ေရာက္ေနသျဖင့္ ပထမဆုံး ဘေလာဂ္ဖက္ သိပ္ မလွည့္ႏိုင္ ျဖစ္သြားခဲ့သည္။ ေနာက္ေတာ့ အင္တာနက္ႏွင့္ပါ ခပ္စိမ္းစိမ္း ေနရသည့္ အေျခသို႔ ဆုိက္လာသည္။ ဒီေတာ့ အသစ္ေရးတင္ဖို႔ ပိုလို႔ပင္ ခက္ခဲျပန္သည္။ 

တကယ္ဆို စာဖတ္သူမ်ားႏွင့္ မွ်ေဝၾကည့္ခ်င္သည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ား အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိပါေသးသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ အေၾကာင္းအရာမ်ား ျဖစ္မည္ဟု ယုံၾကည္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ မေရးျဖစ္ေသး။

အင္တာနက္ႏွင့္ တစိမ္းျပင္ျပင္ ျဖစ္ေနေပမဲ့ အတတ္ႏိုင္ဆုံး ေရးတင္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဦးမည္ဟု ေတြးမိသည္။ (ကတိေပးျခင္းေတာ့ မဟုတ္ပါ။) 

နက္ႏွင့္ ခဏတာ ျပန္ဆုံခိုက္ ဘာအေၾကာင္း ေရးရမည္လဲဟု ေတြးမိစဥ္ ဆက္မေရး ျဖစ္ေသာ “ဘုရားဖူး ခရီးစဥ္”အေၾကာင္း ပထမဆုံး သတိယမိသည္။ ဆက္ေရးမည္ဆိုလွ်င္ ေတာထြက္ ဒုကၡရစရိယာ က်င့္သည့္ ေနရာ စသည္တို႔ကို ေရးသင့္သည္။ သို႔ေသာ္ အရန္သင့္ မျဖစ္လွ။ ျပတ္ေနတာ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ သို႔ျဖင့္ ယင္း ခရီးစဥ္ အဆက္အတြက္ ျပန္ေႏႊသည့္ သေဘာမ်ိဳး စာ ခပ္တိုတို တစ္ပုဒ္ကို ေရးဖြဲ႕ကာ တင္လိုက္ရပါသည္။

အိပ္မက္ ကမၻာထဲက မင္းႀကီး သုေဒၶါ

ေမြးကင္းစ သိဒၶတၳ မင္းသားေလး၏ ခႏၶာကိုယ္ေပၚတြင္ သုံးဆဲ့ႏွစ္ပါးေသာ လကၡဏာေတာ္မ်ား ပါလာသည္။ ေျခဖဝါးေတာ္ေလးတြင္လည္း စၾကာဘီးပုံပါ ပါလာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေမြးၿပီ မၾကာမီ ျပဳလုပ္သည့္ အခမ္းအနားတြင္ သားေတာ္ေလးသည္ “စၾကာဝေတးမင္း” သို႔မဟုတ္ “ဘုရား” ျဖစ္မည္ဟု ပုေရာဟိတ္တို႔က  ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ 

ခမည္းေတာ္ သုေဒၶါဓန မင္းႀကီးသည္ ဘုရားဆိုသည္ကို အသံသာ ၾကားဖူးသည္။ “ေလာကတြင္ သုံးေလာက ထြဋ္ထား ျမတ္ဘုရား ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္မည္တဲ့” ဟူေသာ ေကာလာဟလ စကားကိုသာ သူ ၾကားဖူးသည္။ ျမင္းဖူးျခင္း မရွိ။ သို႔အတြက္ ေရေရ ရာရာ နားလည္လွသည္ မဟုတ္။ ဘုရားရွင္တို႔၏ ဘုန္းကံ အတိုင္းအတာကို သူ မသိ။ ဉာဏ္ေတာ္ အနႏၱသေဘာကို သူ မရိပ္စားမိ။ တန္ခိုးေတာ္ အနႏၱဆိုသည္ကို သူ နားမလည္။ သို႔ျဖင့္ ဘုရားဆိုေသာ စကား၏ အဓိပၸါယ္ကို ပညာရွိ အမတ္ႀကီးတို႔ကို တင္ေလွ်ာက္ေစ၏။ ဤအခ်က္တြင္ေတာ့ သူတို႔လည္း ထူးမျခားနားပါေပ။ နားလည္ရန္မွာလည္း မျဖစ္ႏိုင္။ ႏွစ္ေပါင္း အသေခ်ၤ ၾကာေညာင္းမွ တစ္ခါ တစ္ရံသာ ပြင့္ေပၚေတာ္မူတတ္သည့္ ဘုရားျမတ္စြာ၏ ဂုဏ္ကို မည္သူက  နားလည္ ႏိုင္မည္နည္း။ မင္းႀကီးတို႔ နားလည္သည္မွာ ဘုရင္ဘဝ၊ ဘုရင့္စည္းစိမ္၊ ဘုရင့္ အသေရေတာ္သာ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူက သားေတာ္ေလးကို စၾကာဝေတးမင္းသာ ျဖစ္ေစခ်င္သည္။ 

မင္း ျဖစ္ေစခ်င္သည့္ အျခားေသာ အေရးႀကီး အေၾကာင္း တစ္ရပ္ကလည္း ရွိေနျပန္ေသးသည္။ ထိုအေရးကား မိမိအေရးမွ် မဟုတ္။ တစ္တိုင္းျပည္လုံး၏ အေရးလည္း ျဖစ္သည္။ တိုင္းသူ ျပည္သား အားလုံး၏ ကံၾကမာလည္း မည္သည္။ အမဲစက္ မထင္ေစခ်င္သည့္ ကပိလဝတ္၏ သမိုင္းလည္း ဟုတ္သည္။ တစ္ထြာမွ်ေလာက္ေသာ အျမင္၊ တစ္မိုက္မွ်ေလာက္သာ နက္သည့္ အႀကံတို႔ျဖင့္ အဟုတ္ႀကီး ထင္ကာ “ထိုထို ဤဤ” စိတ္ကူး ယဥ္ေနျခင္း မဟုတ္။ ႏိုင္ငံ အေရး၊ သားေတာ္ အေရးကို ေလးေလးႀကီး ေတြး၊ နက္နက္ႀကီး ေမွ်ာ္ေခၚစဉ္းစားကာ စၾကာဝေတးမင္း ျဖစ္ေစခ်င္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။

ေကာသလႏွင့္ မာဂဓ ႏိုင္ငံတို႔သည္ မိမိတို႔ ကပိလဝတ္ေနျပည္ေတာ္၏ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္သည္။ ဤတိုင္းျပည္ ႏွစ္ခုလုံးသည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ေရွ႕တန္းေရာက္ေနၿပီး စည္းပြားေရး  ေတာင့္တင္း ျပည့္စုံေနသည္။ တိုင္းျပည္ အင္အား ရွိသျဖင့္ သူတို႔ စစ္တပ္မ်ားမွာလည္း အင္အား ေတာင့္တင္းသည္။ အင္အား ေတာင့္တင္းသည္ႏွင့္ အမွ် နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္မႈလည္း ျပဳလုပ္ေနၾကသည္။ 

ဤအခ်ိန္တြင္ တိုင္းျပည္ အင္အား ရွိဖို႔ လိုသည္။ အင္အား တကယ္ ရွိေအာင္ လုပ္ႏိုင္သူမွာ တိုင္းျပည္၏ ပကတိ အေျခအေနမွန္ကို သိျမင္၊ အနာဂတ္ကို ထြင္းေဖာက္ ျမင္ႏိုင္ၿပီး မွန္ကန္သည့္ ဦးေဆာင္မႈ ေပးႏိုင္သည့္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းသာ ျဖစ္သည္။ ယင္းေခါင္းေဆာင္ေကာင္း ေနာက္တြင္ ညီညာ တက္ၾကြစြာ လိုက္ပါ လုပ္ေဆာင္ပါက တိုင္းျပည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာကာ အင္အား ေတာင့္တင္းလာမည္။ ယင္းသုိ႔ ဆိုလွ်င္ အနီးအနားက နယ္ခ်ဲ႕ ၾသဇာခ်ဲ႕လိုသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားကို မႈစရာ မလိုေတာ့။ သို႔မဟုတ္က အိမ္နီးခ်င္း အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံက ေခ်ာ့ေတာင္း ေျခာက္ေတာင္းသျဖင့္လည္း တိုင္းျပည္ လုံးပါးပါးသြားႏိုင္သည္။ အေျခအေန ေပးခ်ိန္တြင္ တက္သိမ္းလာလွ်င္လည္း တစ္ခါတည္း ကိစၥေခ်ာႏိုင္သည္။ သို႔အတြက္ မိမိေနရာ ဆက္ခံႏိုင္မည့္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း လိုအပ္ေနသည္။ 

ယင္းအတြက္ အေမြဆက္ခံႏိုင္မည့္ သားေတာ္ တစ္ပါး ဖြားျမင္ဖို႔ ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနခဲ့ရသည္။ ယခုေတာ့ သားေတာ္ မင္းသားေလး ေမြးဖြားခဲ့ၿပီ။ လိုခ်င္ေနသည့္ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာမည္ဟု ေမွ်ာ္ေတြး ေနသည္။ ဤသို႔ေသာ အခ်ိန္တြင္ ေမွ်ာ္လင့္ေနေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ိဳး ျဖစ္လာမည္သာမက တစ္ေလာကလုံးကိုပင္ တရားသျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ မင္းလုပ္ႏိုင္သည့္ စၾကာဝေတးမင္း ျဖစ္လာမည္ဟု ၾကားသိရသျဖင့္ ခမည္းေတာ္ ဘုရင္ႀကီးမွာ ဝမ္းသာေတာ္မူလွသည္။

မင္းသားေလး ပညာသင္ယူသည့္ အရြယ္ ေရာက္လာေသာ အခါ အံ့မခန္း အရည္အေသြးမ်ားကို ရွဳစားရျပန္သည္။ မင္းသားတို႔ တတ္အပ္သည့္ ဓားေရး လွံေရး၊ ေလးျမား စသည့္ အတတ္ပညာ အရပ္ရပ္တြင္ ထူးခြ်န္လွသည္။ သူမတူသည့္ အျမင္ စူးရွမႈ၊ ေဖာက္ထြင္းသိျမင္ႏိုင္သည့္ ဉာဏ္ရည္ ရွိသည္။ ဥပဓိရုပ္ ခန္႔ျငား ေခ်ာေမာသေလာက္ အရည္အခ်င္းမွာ ေတာက္ေျပာင္လွသည္။ ဤလို သားေတာ္မ်ိဳးကို ရသျဖင့္ ဝမ္းေျမာက္ၾကည္ႏူး၍ မဆုံးႏိုင္ေတာ့။ တစ္တိုင္းျပည္လုံးလည္း အားတက္သေရာ ျဖစ္ေနၾကသည္။

 အရည္အေသြး ေတာက္ေျပာင္သေလာက္ အျခားတစ္ဖက္တြင္မူ အစြန္းတစ္ခုက ရွိေနျပန္သည္။ ယင္းကား ဘဝကို ၿငီးေငြ႔ကာ ေတာထြက္သြားမည္ ဆိုသည့္ အခ်က္။ “သားေတာ္ေလး ဘုရားျဖစ္လို႔ မျဖစ္ဘူး။ စၾကာဝေတးမင္း ျဖစ္ကို ျဖစ္ရေပမည္”ဟု ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႏွင့္ စိုးရိမ္မကင္းမႈတို႔ ေရာေထြးယွက္တင္ေနသည့္ အေတြးမ်ိဳး ဘုရင္ႀကီး မၾကာခဏ ေတြးေနခဲ့သည္။ 

ေတြးပါမ်ားသျဖင့္ နည္းလမ္းမ်ားကိုလည္း ႀကံဆမိလာသည္။ သားေတာ္ထံ စၾကာရတနာ ဆိုက္မည့္ အခ်ိန္ထိ အခ်ိန္ဆြဲရမည္။ ထက္ျမက္သည့္ သားေတာ္ကို အျခားနည္းျဖင့္ အခ်ိန္မဆြဲႏိုင္။ ခ်မ္းသာ သုခ ေတာအုပ္တြင္းသို႔ မသိမသာ ေခၚေဆာင္ၿပီး သူ႔အလိုလို ရစ္မူးေစကာ အခ်ိန္ဆြဲရေပမည္။ ထိုေခတ္၏ ဓေလ့ထုံးစံ ျဖစ္သည့္ လက္ထပ္ႏိုင္သည့္ အရြယ္ေတာ္ ေရာက္လွ်င္ ေရာက္ျခင္း တည္ၾကည္ ေခ်ာေမာ ေျပျပစ္လွသည့္ ယေသာဓရာ မင္းသမီးေလးႏွင့္ လက္ဆက္ေပးလိုက္သည္။ ယင္းေနာက္ နန္းစည္းစိမ္ကို လႊဲအပ္သည္။

သို႔ေသာ္ သည္မွ်ႏွင့္ မၿပီးေသး။ သားေတာ္ေလးကို မည္သို႔ေသာ ဆင္းရဲျခင္းမ်ိဳးမွ် ထိေတြ႔ ခံစားရျခင္း မျဖစ္ေပၚေအာင္ စီမံေပးရမည္။ သားေတာ္ ေပ်ာ္ရႊင္ ခ်မ္းေျမ့စြာ စံပယ္ဖို႔ ဥတု သုံးလီႏွင့္ လိုက္ဖက္မည့္ စံနန္းေဆာင္ သုံးေဆာင္ကို ေဆာက္လုပ္ေစသည္။ ေခ်ာေမာ လွပ ယဉ္ႏု ၾကြရြသည့္ ရုပ္ရည္ပိုင္ဆိုင္သည့္ အျပင္ အရြယ္ပါ ျပည့္စုံသည့္ ေမာင္းမ မိႆံတို႔ကို ခစား လုပ္ေကြ်းေစရန္ စီမံထားသည္။ 

ထုိ႔ျပင္ ဘဝကို ၿငီးေငြ႔ေစႏိုင္၊ သံေဝဂ ရေစႏိုင္သည့္ မည္သည့္ အရာ၊ မည္သုိ႔ေသာ သူကိုမွ် မျမင္ရ မၾကားရေစရန္ စီမံျပန္သည္။ ထို႔အတြက္ နန္းေတာ္ အနီးအပါးတြင္ လူအို၊ လူနာ၊ လူေသမ်ား မကပ္ေရာက္ႏိုင္ေရး အေလးေပး ေဆာင္ရြက္သည္။  ကပိလဝတ္ျပည့္ရွင္သည္ သားေတာ္ ေတာမထြက္ေရး အေလးေပး ေဆာင္ရြက္ရင္း သူ႔ မူလ စိတ္ထားႏွင့္ ဆန္႕႕႕က်င္ဘက္ အဓမၼေျပာင္းေရႊ႕မႈမ်ားကိုပင္ ျပဳမိလာသည္။ သုိ႔ေသာ္ မတတ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီ။ သူအို သူနာ သူေသေတြကို ျမင္ရသျဖင့္ ဘဝ၏ မသာယာဖြယ္၊ မေက်နပ္ဖြယ္ သေဘာ၊ မျပည့္စုံ၊ အစိုးမရသည့္ အျဖစ္တို႔ကို စဉ္းစားေတြးေတာမိကာ “ မင္းသားေလး ေတာထြက္သြားေသာ္” ခက္ရေခ်ေတာ့မည္။

ဘဝစည္းစိမ္ေၾကာတြင္ ေမ်ာေန ျမဳပ္ေနေစရန္ စီမံလြန္းလွသျဖင့္ မင္းသားေလးမွာ စည္းစိမ္ၾကားတြင္ ပိတ္မိေနသည္။ ဉာဏ္ရည္ ဉာဏ္ေသြး ထက္ျမက္ စူးရွလွေသာ္လည္း ေလာက၏ တကယ့္ သေဘာသဘဝမ်ားႏွင့္ ကင္းကြာလာသည္။ သို႔ေသာ္ အိပ္မက္ ကမၻာထဲ ေမ်ာ္ပါေနသည့္ ခမည္းေတာ္ ဘုရင္ႀကီးမွာ မွတစ္ပါး ေရြးခ်ယ္စရာ မရွိရကား မတတ္ႏိုင္ေတာ့ၿပီ။ မင္းႀကီး သုေဒၶါကား ”အားထားရမည့္ သားေတာ္ မင္းသားေလး အတြက္ ရတနာမ်ိဳးစုံ ခ်ယ္သထားၿပီး တစ္ေလာကလုံးကို စိုးမိုးႏိုင္ျခင္းျဖင့္ အနားသတ္ထားသည့္ “စၾကာမင္း အနာဂတ္”ကား မေဝးလွေတာ့ၿပီ”ဟူေသာ သူ၏ အိပ္မက္ ကမၻာတြင္ အိပ္ေမာၾကေကာင္းေနဆဲ ျဖစ္ေတာ့သည္ ။

ဘုန္းဉာဏ္

အေသးအမႊား ကိစၥေလးေတြက ေဖာ္ျပေနတဲ့ ႀကီးျမတ္မႈမ်ား (၁)

အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ခုတေလာ စာမေရး ျဖစ္တာ ၾကာပါၿပီ။ ေရးျပန္ေတာ့လဲ ခပ္က်ဲက်ဲပင္။ စာလာဖတ္သူေတြကို အမွန္တကယ္ အားနာမိပါသည္။ စာျပန္မေရးႏိုင္မီ ဟိုတုန္းက ဖတ္မွတ္ခဲ့တာ အခ်ိဳ႕ကို A Blogger's Note အတြက္ တင္ဦးမည္ဟု စိတ္ကူးေပါက္ၿပီး သိမ္းထားသည္မ်ားကို လိုက္ရွာျပန္ေတာ့ တစ္ပုဒ္သာ အလြယ္ေတြ႕သည္။

ေရအလွဴခံႀကြလာသည့္ အရွင္ အာနႏၵာႏွင့္ ဇာတ္နိမ့္ အႏွိမ္ခံ မိန္းကေလး အေၾကာင္းပါ။ ဒီမွတ္တမ္းက ေထရဝါဒ ပိဋကတ္မွ ဟုတ္မည္ မထင္ပါ။ သို႔ေသာ္ ယခု ဖတ္ရသည့္ စာအုပ္တြင္လည္း က်မ္းညႊန္း ေဖာ္ျပမထားသျဖင့္ မူရင္းက်မ္းကို မိမိ မသိပါ။ သို႔ေသာ္ အရွင္ျမတ္ အာနႏၵာ၏ အေသးအမႊား သို႔မဟုတ္ အမွတ္မထင္ စကားေလးက ဇာတ္နိမ့္ မိန္းကေလး တစ္ေယာက္အတြက္ ႀကီးမားသည့္ စိတ္ႏွစ္သက္ဖြယ္ရာ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ေတြ႔ရတဲ့ စာအုပ္က လြန္ခဲ့တဲ့ ေရွးေဟာင္းစာအုပ္ တစ္အုပ္ကို ျပန္ရိုက္ႏွိပ္ထားတာပါ။ ဒီေတာ့ စာေတြက ေရွးသုံးေတြ ပါေနေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ ဖတ္ရတာ တမ်ိဳး ျဖစ္ေနမလားပဲ။ ဒါေပမဲ့ အဆင္ေျပမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

THE WOMAN AT THE WELL

Ananda, the favourite disciple of the Buddha, having been sent by the Lord on a mission, passed by a well near a village, and seeing Pakati, a girl of the Matanga caste, he asked her for water to drink.

Pakati said: “O Bhrhman, I am too huble and sean to give thee water to drink, do not ask any service of me lest thy holiness be contaminated, for I am of low caste.”

And Ananda replied: “I ask not for caste but for water;” and Matanga girl’s heart leaped joyfully and she gave Ananda to drink.

Ananda thanked her and went away; but she followed him at a distance. 

Having heard that Andnda was a disciple of Gotama Sakyamuni, the girl repaired to the Blessed One and cried: “O Lord help me, and let me live in the place where Ananda thy disciple dwells, so that I may see him and minister unto him, for I love Ananda.”

And the Blessed One understood the emotions of her heart and he said: “Pakati, thy heart is full of love, but thou understandest not thine own sentiments. It is not Ananda that thou lovest, but his kindness. Accept, then, the kindness thou hast seen him practice unto thee, and in the humility of thy station practice it unto others.

“Verily there is great merit in the generosity of a king when he is kind to a slave; but there is a greater merit in the slave when he ignores the wrongs which he suffers and cherishes kindness and good-will to all mankind. He will cease to hate his oppressors, and good-will to all mankind. He will cease to hate his oppressors, and even when powerless to resist their usurpation will with compassion pity their arrogance and supercilious demeanour.

‘Blessed art thou, Pakati, for though art a Matanga thou wilt be a model for noblemen and noblewomen. Thou art of low caste, but Brahmans may learn a lesson from thee. Swerve not from the parth of justice and righteousness and thou wilt outshine the royal glory of queens o the throne.” 

Paul Carus,The Gospel of Buddha, Buddha Bhoomi Prakashan, Nagpur, 1997, pp.141-2.

လူ႔ဘဝကို ေစာေၾကာၾကည့္သည့္ ဂႏၳဝင္ ေမးခြန္းမ်ား (အဆက္)

လူ၏ အစကို အျခားေသာ ဘာသာ အယူဝါဒႀကီးမ်ားက အနႏၱ တန္ခိုးေတာ္ရွင္က ဖန္ဆင္ခဲ့သည္ဟု ယူဆၾကေၾကာင္း ေရွ႕စာ (လူ႔ဘဝကို ေစာေၾကာၾကည့္သည့္ ဂႏၳဝင္ ေမးခြန္းမ်ား)တြင္ တင္ျပခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶလက္ထက္ေတာ္ အခါက ရွိခဲ့သည္ မတူကြဲျပားသည့္ အျမင္ သုံးမ်ိဳး အနက္ တစ္မ်ိဳးသည္ ဖန္ဆင္းရွင္ အယူအဆႏွင့္ သက္ဆိုင္ပါသည္။ ယင္းအယူဝါဒက  “ဤ သတၱဝါသည္ အလုံးစုံသေသာ ခ်မ္းသာသုခကိုလည္းေကာင္း၊ ဆင္းရဲ ဒုကၡကိုလည္းေကာင္း၊ ခ်မ္းသာျခင္း ဆင္းရဲျခင္းမဟုတ္ေသာ ဥေပကၡာကိုလည္းေကာင္း ခံစား၏။ ထိုခံစားမႈအားလုံးသည္ ေလာကကို အစုိးရသူ (တန္ခုိုးေတာ္ရွင္)၏ ဖန္ဆင္းမႈေၾကာင့္သာ ျဖစ္သည္” ဟု ဆိုသည္။ ဤအယူအဆမွာ ကံၾကမၼာဝါဒ အျမင္သာ ျဖစ္သည္။ ဤအျမင္အတိုင္းဆိုလွ်င္ လူဆိုသည္မွာ အနႏၱတန္းခုိးေတာ္ရွင္ ဖန္ဆင္းရွင္၏ အလိုေတာ္အတိုင္း၊ ဖန္ဆင္းမႈအတိုင္းသာ ျဖစ္ရေခ်မည္။ သူ႔အလို သူ႔ဖန္ဆင္းမႈ အတိုင္းသာ လူေတြ ျဖစ္လာရသည္ဆိုပါက လူသားတို႔၏ ေကာင္းမႈ ဆိုးမႈ မွန္သမွ်အတြက္ လူမွာ တာဝန္မရွိ၊ ဖန္ဆင္းရွင္မွာသာ တာဝန္ရွိေပေတာ့မည္။

ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ကလည္း “အဲဒီလိုသာ ဆိုလွ်င္ သူ႔အသက္ သတ္သူ၊ ခုိးသူ၊ မျမတ္ေသာ အက်င့္ကို က်င့္သူ၊ လိမ္လည္သူ၊ ကုန္းတိုက္စကား ေျပာဆိုသူ၊ ၾကမ္းတမ္းေသာ စကားကို ေျပာဆိုသူ၊ ၿပိန္ဖ်င္းေသာ (အက်ိဳးမရွိေသာ) စကားကို ေျပာဆိုသူ၊ သူတစ္ပါး စည္းစိမ္ကို လိုခ်င္မက္ေမာသူ၊ ပ်က္စီးေစလိုစိတ္ရွိသူ၊ အယူမွားသူတို႔သည္ ေလာကကို အစိုးရသူ၏ ဖန္ဆင္းမႈေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေပေတာ့မည္”ဟု ေဝဖန္ မိန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ (တိတၳာယတနသုတ္၊ အံ၊ ၁)

တဖန္ ေဒဝဒဟသုတ္ေတာ္ (မ၊ ၃) တြင္လည္း အတၱကိလမထာႏုေယာဂ အက်င့္ကို က်င့္သည့္ အဝတ္မဝတ္သည့္ တကၠတြန္းမ်ားကို ရည္ညႊန္းေတာ္မူကာ “အို ရဟန္းတို႔ … သတၱဝါတို႔သည္ ျဗဟၼာ (တန္ခိုးေတာ္ရွင္)၏ ဖန္ဆင္းမႈေၾကာင့္သာ  ခ်မ္းသာျခင္း ဆင္းရဲျခင္းတို႔ကို ခံစားရပါက ဤ အဝတ္မဝတ္သည့္ တကၠတြန္းမ်ားကို ယုတ္မာ ဆိုးညစ္သည့္ ျဗဟၼာ (တန္ခိုးေတာ္ရွင္)က ဖန္ဆင္းထားသည္ အမွန္ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္”ဟု ေဝဖန္ ေထာက္ျပေတာ္မူထားပါသည္။

ဗုဒၶဘာသာ အလိုအရမူ ကြ်ႏု္ပ္တို႔ကုိ အနႏၱ တန္ခိုးေတာ္ရွင္က ဖန္းဆင္းခဲ့သည္ မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ ကြ်ႏု္ပ္တို႔ ဘယ္က လာမွန္းလည္း မသိႏိုင္ပါ။ စၾကာဝဠာႀကီးသည္ သဘာဝနိယာမအတုိင္း ပ်က္ျခင္း၊ ပ်က္ၿပီးသည့္အတိုင္း ဆက္တည္ေနျခင္း၊ ျပန္လည္ ျဖစ္ထြန္းလာျခင္္း၊ ျဖစ္ထြန္းၿပီးသည့္ အတိုင္း ဆက္တည္ေနျခင္းျဖင့္ ျဖစ္ပ်က္ တည္ရွိေနသည္။ 

ကြ်ႏ္ုပ္တို႔ ေနထိုင္ေနေသာ ယခု စၾကာဝဠာႀကီးသည္လည္း ပ်က္သုဥ္းၿပီးေနာက္ ယင္းပ်က္စီးသြားသည့္ အတိုင္း အခ်ိန္ကာလ အေတာ္ၾကာ တည္တန္႔ေနခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ တစ္ေျဖးေျဖးခ်င္း ျပန္လည္ကာ ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္လာေနခဲ့သည္။ တစ္စစ ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္လာရင္း သက္ရွိသတၱဝါတို႔ ျဖစ္တည္ ေနထိုင္ႏိုင္ေသာ အဆင့္၊ စည္ပင္ပြါးမ်ားႏိုင္ေသာ အဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ေသာ အေျခအေနတြင္ ယခင္ ကမၻာရွိခဲ့စဥ္က ျဖစ္တည္ ေနထိုင္ခဲ့ေသာ အခ်ိဳ႕ေသာ သတၱဝါတို႔သည္ ယင္းတို႔၏ ကံအားေလ်ာ္စြာ ယခု ကမၻာသစ္သို႔ ျပန္လည္ ေမြးဖြားလာခဲ့ၾကသည္။ 

ဒီဃနိကာယ္လာ အဂၢညသုတ္ေတာ္အရ ဆိုလွ်င္ အာဘႆရ ျဗဟၼာ့ျပည္မွ ျဗဟၼာမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ ကံၾကြင္းကံေဟာင္းတို႔ေၾကာင့္ ဤကမၻာေျမအျပင္ဝယ္ အလိုေလ်ာက္ ေဖြးဖြားျခင္းျဖင့္ ေမြးဖြားလာၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ “လူအစ ျဗဟၼာက” ဟု အခ်ိဳ႕က ဆိုၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤအခ်က္ကို လူ႔ဘဝ ျဖစ္တည္မႈ၏ မူလအစ တနည္းဆိုေသာ္ သတၱဝါတို႔၏ မူလအစဟု မယူဆသင့္ေပ။ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္ အလိုအရ သတၱဝါတို႔သည္ အႏၱိမလြတ္ေျမာက္မႈ (နိဗၺာန္) ခ်မ္းသာ မရမျခင္း သံသရာတြင္ မေနမနား တျဖစ္တည္း ျဖစ္တည္ က်င္လည္၍ ေနရေပသည္။ အမွန္ဆိုရေသာ္ သတၱဝါတို႔သည္ သံသရာတြင္ ဘဝေပါင္း မေရမတြက္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ခဲ့ၾကရေပၿပီ။ သို႔ျဖစ္ရကား “လူ အစ ျဗဟၼာက” ဆိုသည္မွာ ကမာၻႀကီး ပ်က္ၿပီးေနာက္ အသစ္တဖန္ တည္ရွိလာျပန္ေသာ အခါဝယ္ စတင္ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းကိုသာ ဆိုလိုပါသည္။ စင္စစ္ေသာ္ကား သတၱဝါတို႔၏ တကယ့္ မူလ အစကို မသိႏိုင္ေပ။

သို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာသည္ အႀကိမ္ႀကိမ္ အဖန္ဖန္ ဘဝျဖစ္တည္ရမႈကို လက္ခံပါသည္။ သုိ႔လက္ခံေသာ္ျငား အျခားေသာ ေတြးေခၚရွင္မ်ား လက္ခံထားေသာ လူဝင္စား အယူအဆႏွင့္ကား ကြာျခားပါသည္။ သီရိလကၤာမွ ဆရာေတာ္ အရွင္ နာရဒ (ပ်ံလြန္ၿပီး)က သူ၏ ဗုဒၶႏွင့္ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္ (The Buddha and His Teaching) တြင္ “တစ္ဘဝမွ တစ္ဘဝသို႔ ကူးေျပာင္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ဝင္စားျခင္းဟု ရွဳျမင္အပ္ေသာ ေနာက္ဘဝကို ယုံၾကည္မႈကို ပိုင္သာဂုိးရပ္ စ္၊ ပေလတို ကဲ့သုိ႔ေသာ ေတြးေခၚရွင္မ်ား၊ ရွယ္လီ (Shelly)၊ တင္နီဆန္ (Tennyson)၊ ဝါ့ဒစ္ဝါ့ဒ္ (Wordsworth) ကဲ့သို႔ေသာ ကဗ်ာဆရာမ်ားႏွင့္ အေရွ႕တိုင္း အေနာက္တိုင္းမွ သာမန္ ပုဂၢိဳလ္ အမ်ား အျပားက လက္ခံၾကေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားသည္”ဟု ေဖာ္ျပသည္။ ယင္းသို႔ေသာ ယုံၾကည္ခ်က္ကို ဗုဒၶဝါဒက လက္မခံေပ။ အေၾကာင္းမွာ တစ္ဘဝမွ တစ္ဘဝသို႔ ကူးေျပာင္းသြားလာေနသည့္ အၿမဲတည္သည့္ အတၱ သို႔မဟုတ္ ဝိညာဥ္ သို႔မဟုတ္ လိပ္ျပာကို လက္မခံသလို ထာဝရဘုရားက ဖန္ဆင္းအပ္သည့္ လူဝင္စားလုိ အယူအဆမ်ိဳးကိုလည္း ဗုဒၶဘာသာက လက္မခံေသာေၾကာင့္ပင္။

ဗုဒၶဘာသာအယူအဆ အရမူ ဤဘဝ ဤခႏၶာ ျဖစ္လာဖို႔ရန္ ဖန္ဆင္းရွင္ မရွိ၊ ဘဝ အထပ္ထပ္ အဖန္ တည္ေနရျပန္ျခင္းအတြက္လည္း ဖန္ဆင္းသူ မရွိပါ။ ေၾကာင္းက်ိဳးတရားတို႔သာလွ်င္ သူ႔သဘာဝအတုိင္း ျဖစ္တည္ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ 

ဤနည္းျဖင့္ပင္ သက္ရွိသတၱဝါမွန္သမွ်တို႔သည္ ေမြးဖြားျခင္း ေသဆုံးျခင္း သံသရာတြင္ အေတာမသတ္ႏိုင္ေအာင္ သြားလာေနၾကသည္။  လူ႔အျဖစ္ႏွင့္သာ သြားလာေနၾကသည္ မဟုတ္။ လူ႔ဘုံ လူ႔ေလာကတြင္သာ ျဖစ္တည္ေနၾကသည္ မဟုတ္။ သုံးဆယ့္တစ္ဘုံဟု ေခၚတြင္သည့္ ဘုံဌာနမ်ားတြင္ လူ႔အျဖစ္ လူ႔ခႏၶာ၊ နတ္အျဖစ္ နတ္ခႏၶာ၊ တိရစၦာန္အျဖစ္ တိရစၦာန္ခႏၶာတို႔ျဖင့္ မိမိတို႔၏ ကံအားေလွ်ာ္စြာ ေျပာင္းလဲကာ သြားလာ က်င္လည္ ေနထိုင္ေနၾကသည္။ သို႔ျဖစ္ရကား လူသည္ အဘယ္က လာပါသနည္းဟု ေမးခဲ့ေသာ္ တိက်စြာ ေပးႏိုင္သည့္ အေျဖကား မရွိေတာ့ၿပီ။ ထို႔အတူ ဘယ္ကို သြားေနပါသနည္းဟု ေမးခဲ့ေသာ္ ေရရာတိက်စြာ ျပန္ေျဖႏိုင္သူမ်ားလည္း မဟုတ္ၾကပါ။

 ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္က

“ရဟန္းတို႔ ဤသံသရာ၏ အစကို မသိႏိုင္။ မသိမႈ အဝိဇၨာျဖင့္ လႊမ္းၿခဳံ ပိတ္ ဖုံး ကာဆီးအပ္၊ တဏွာတည္းဟူေသာ ႀကိဳးျဖင့္ ခ်ည္ေႏွာင္အပ္သည္ျဖစ္၍ ဤဘဝမွ ထိုဘဝသုိ႔ ထိုဘဝမွ ဤဘဝသုိ႔ ေျပးသြားၾကင္လည္ၾကရကုန္ေသာ သတၱဝါတို႔၏ အစကို မသိႏို္င္” ဟု ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔သည္ ဘဝ၏ မူလအစကို မသိႏိုင္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မူလအစကို မသိႏိုင္ရုံမွ်မက အယုတ္ဆုံး ဤဘဝ၏ ေရွ႕မွ ဘဝေလး တစ္ခုကိုမွ်လည္း မသိႏိုင္ပါ။ အဝိဇၹာ ထူေျပာမႈႏွင့္ တဏွာ ေႏွာင္ႀကိဳး ခိုင္မာလြန္းခ်က္ပင္။ သို႔ေသာ္လည္း ကြ်ႏ္ုပ္တို႔၏ ဘဝျဖစ္တည္မႈ၊ ႀကဳံေတြ႕ခံစားရသည့္ ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာတို႔သည္ ေရွ႕ဘဝတြင္ ျပဳခဲ့ဘူးေသာ အေၾကာင္းတစ္ခုတည္းေၾကာင့္သာ ျဖစ္သည္ မဟုတ္။ ထို႔အတူ အေၾကာင္းတရား မရွိပဲ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းလည္း မဟုတ္ပါ။ ဘဝ ဖန္တီးရွင္ အနႏၱတန္ခုိးေတာ္ရွင္လည္း မရွိရကား ဘဝ၏ အခက္အခဲမ်ားကို ရင္ဆိုင္ အႏိုင္ယူရန္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဘဝဒုကၡ အဝဝမွ ထြက္ေျမာက္ရာ အလုံးစုံ လြတ္ေျမာက္မႈႀကီးကို ရယူႏိုင္ရန္ေသာ္လည္းေကာင္း တာဝန္အဝဝသည္ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔ ကိုယ္တိုင္၏ ပခုံးေပၚ၌သာ ရွိပါေတာ့သည္။

ပုံကို http://www.abstractpaintings.com/ မွ ကူးယူ ေဖာ္ျပပါသည္။

ဘုန္းဉာဏ္