ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္မွာ ေနပါ

ငယ္စဥ္ကစကလို႔ ရင္းႏွီးေနတဲ့ စကားတစ္ခြန္း ရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ Live now တဲ့။ “ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္မွာ ေနပါ” လို႔ ျပန္ရင္ နီးစပ္တန္ေကာင္းပါရဲ့။

အခ်ိဳ႕ လူေတြဟာ အတိတ္က အမွားေတြကို ေတြးၿပီး စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ေနတတ္တယ္။ အခ်ိဳ႕ ၾကျပန္ေတာ့ မလုပ္လိုက္မိခဲ့တဲ့ အလုပ္တစ္ခုခုအတြက္ ျပန္ေတြးၿပီး စိတ္ဆင္းရဲမႈ ျဖစ္ေနတတ္ျပန္တယ္။ အခ်ိဳ႕  ၾကျပန္ေတာ့ လြတ္သြားတဲ့ ငါးက ၾကီးေနတတ္ၾကျပန္ေရာ။ ဒါေပမဲ့ ဘာ့ေၾကာင့္ပဲ အတိတ္ကို ေတြးကာ ေဆြးေန ေနာင္တရေနေစကာမူ အတိတ္ဆိုတာၾကီးက ၿပီးသြားၿပီ။ သခၤန္းစာယူရုံကလြဲၿပီး ျပန္ယူလို႔မွ မရေတာ့တာ။ အတိတ္ကို ေတြးေတာလြမ္းေမာေနရင္ စိတ္ဆင္းရဲမႈ၊ ေတြေဝမႈဆိုတဲ့ မေကာင္းက်ိဳးသာ ခံစားရမွာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒါၾကီးကို ေမ့ပစ္ဖို႔လိုပါတယ္။

အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ အနာဂတ္မွာ ဘာေတြလုပ္မယ္၊ ဘယ္လိုလုပ္မယ္ ဆိုတာေတြကို စဥ္းစား၊ စိတ္ကူးေတြ တစ္သီၾကီးႏွင့္ ဟုတ္ေနပါတယ္။ အဲဒီေလာက္ဆို ကိစၥမရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိဳ႕က အဲဒီ အနာဂတ္ေရးကို ေမွ်ာ္ေတြးၿပီးေတာ့ လုိအပ္တာထက္ ပိုပူပန္လြန္းတတ္ၾက၊ စိတ္ေစာလြန္း တတ္ၾကျပန္ တယ္။ ဒီေတာ့ လက္ရွိအလုပ္ကို အေကာင္းဆုံး ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ ေမ့ေနတတ္ၾကျပန္ပါေရာ။ ဒါမွမဟုတ္ လက္ရွိအလုပ္အေပၚမွာ တစ္နည္းနည္ႏွင့္ သက္ေရာက္မႈ ရွိတတ္ပါတယ္။  ဒါေတြေၾကာင့္လား မသိ၊ ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္ပဲ အာရုံစိုက္ၿပီး အေကာင္းဆုံး လုပ္ပါလို႔ သတိေပးစကား ထြက္လာဟန္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အနာဂတ္အတြက္ အိပ္မက္မက္တာတို႔၊ စီမံကိန္းဆြဲတာတို႔ မလုပ္ရဘူးလို႔ ဆိုလိုတာ မဟုတ္တာ ကေတာ့ ထင္ရွားပါတယ္။

ေနာက္ေတာ့ တရားျပဆရာေတာ္ၾကီးေတြရဲ႕

“အတိတ္ကိုလဲ မျပန္ႏွင့္၊

အနာဂတ္ကိုလည္း မၾကံႏွင့္၊

ျဖစ္ဆဲ ရုပ္ နာမ္ ပစၥဳပၸန္

အမွန္ကိုက္ေအာင္ ရႈ” ဆိုတဲ့ တရားလကၤာသံေတြကို နာၾကားရ၊ မွတ္သားရ၊ က်င့္ၾကံရျပန္ပါတယ္။  ျဖစ္ေပၚဆဲ ရုပ္တရား နာမ္တရားေတြကို ျဖစ္ေပၚခိုက္ တည့္တည့္မွာပဲ သတိကပ္ အသိတပ္ၿပီး ရႈမွတ္ဖို႔ လမ္းညြန္ခ်က္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ေပၚလာတိုင္းေသာ အာရုံကို ျဖစ္ေပၚခိုက္ တည့္တည့္မွာပဲ အာရုံႏွင့္ မွတ္သိစိတ္တို႔ ကပ္ေနေအာင္ ရႈမွတ္ဖို႔ ညြန္ျပၾကတာပါ။ ဒါကို မွတ္မိလြယ္ေအာင္ လကၤာစီေပးထားတာပါ။ မဟာစည္ရိပ္သာမွာ တရားနာရင္း ဒီလကၤာကို နာၾကားခဲ့ရတာျဖစ္လို႔ ဘယ္သူ စပ္ဆိုတာလဲဆိုတာေတာ့ မသိပါဘူး။

ေနာင္ အေတာ္ေလးၾကာေတာ့ “ဘဝတန္ဖိုး အရယူ” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစီးႏွင့္

“အတိတ္ကုိေတြး မေဆြးေလႏွင့္၊

အတိတ္ဆိုတာ ျပန္မလာဘူး။

အနာဂတ္မွန္းဆ မလြမ္းတႏွင့္၊

အနာဂတ္ဆိုတာ မေသခ်ာဘူး။

ပစၥဳပၸန္မွာ၊ လုပ္သင့္ရာဝယ္၊
ပညာ လုံ႕လ၊ အသုံးခ်လက္
ဘဝတန္ဖိုး၊ အားမာန္ကိုး၍၊
ျမတ္ႏိုးၾကည္ျဖဴ၊ အရယူေလာ့” ဆိုတဲ့ ကဗ်ာေလးကို ေတြ႔ရျပန္ပါတယ္။ ေရႊျမင့္မိုရ္ မိုးကုတ္ တရားစခန္းတစ္ခုမွာ ဒါယကာတစ္ဦး ယူလာတဲ့ ဆရာေတာ္ Dr. အရွင္ နႏၵမာလာဘိဝံသရဲ့ “အတၳဳပၸတၱိအက်ဥ္း” စာအုပ္ပါးေလးရဲ့ ေက်ာဖုံးမွာ ေရးထားတဲ့ လကၤာေလးပါ။

ဒီလကၤာကို စာေရးသူက  ေအာက္ပါအတိုင္း (ကိုယ့္အၾကိဳက္) ျပင္လိုက္မိပါတယ္။

ဘဝတန္ဖိုး တိုးထက္တိုးဖို႔

အတိတ္ကိုေတြး၊ မေဆြးေလႏွင့္
အတိတ္ဆိုတာ ျပန္မလာဘူး။

အနာဂတ္ေမွ်ာ္ေတြး၊ မပူေဆြးႏွင့္
အနာဂတ္ဆိုတာ၊ မေသခ်ာဘူး။

ပစၥဳပၸန္မွာ၊ လုပ္သင့္ရာကို
စဥ္းစား ခ်ိန္ဆ၊ ဓိ႒ာန္ခ်ၿပီး
ပညာ လုံ႔လ၊ အသုံးခ်လ်က္
ဘဝတန္ဖိုး၊ တိုးထက္တိုးေအာင္
အားမာန္ေဆာင္ကာ၊ ၾကိဳးစားပါေလာ့။

ဒီကဗ်ာေတြရဲ့ ေနာက္ခံ

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီကဗ်ာေတြရဲ့ အဓိပၸါယ္က ေကာင္းသလို ေနာက္ခံကလဲ ေကာင္းပါတယ္။ ဒီလကၤာကို မဇၥ်ိမနိကာယ္ ဥပရိပဏၰာသပါဠိေတာ္ ဝိဘဂၤဝဂ္မွာ ပါတဲ့ ဘေဒၵကရတၱသုတ္လာ ဂါထာေတာ္ေတြထဲက အစႏွစ္ဂါထာကို အေျခခံၿပီး ေရးထားတယ္လို႔ ယူဆတာပါပဲ။ အဲဒီသုတ္ေတာ္မွာ ပါတဲ့ ဂါထာေတြက မၾကာခဏ ဖတ္သင့္တဲ့ ဂါထာေတြပါ။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီက်မ္းမွာ (၁) ဘေဒၵကရတၱသုတၱံ၊ (၂) အာနႏၵဘေဒၵကရတၱသုတၱံ၊ (၃) မဟာကစၥာနဘေဒၵကရတၱသုတၱံ၊ (၄) ေလာမသိဂၤ ိယသုတၱံ ဆိုတဲ့ နာမည္ေတြနဲ႔ ဒီဂါထာေတြကို ေဖာ္ျပထားတာဟာ ဒီတရားေတာ္ ဘယ္ေလာက္ အေရးၾကီးသလဲ ဆိုတာ ေဖာ္ျပေနတယ္လို႔ေတာင္ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ေအာက္မွာ ဖတ္ၾကည့္ရေအာင္ေနာ္။

အတီတံ နာႏြာဂေမယ်၊ နပၸတိကေခၤ အနာဂတံ။
ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပၸတဥၥ အနာဂတံ။

ပစၥဳပၸနဉၥ ေယာ ဓမၼံ၊ တတၳ တတၳ ဝိပႆတိ။
အသံဟီရံ အသံကုပၸံ၊ တံ ဝိဒြါ မႏုျဗဴဟေယ။

အေဇၨဝ ကိစၥ မာတပၸံ၊ ေကာ ဇညာ မရဏံ သုေဝ။
န ဟိ ေနာ သဂၤရံ ေတန၊ မဟာေသေနန မစၥဳနာ။

ဧဝံ ဝိဟာရိ ံ အာတာပိ ံ၊ အေဟာရတၱမတႏၵိတံ။
တံ ေဝ ဘေဒၵကရေတၱာတိ၊ သေႏၱာ အာစိကၡေတ မုနိ။

အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္။ ။ မဇၥ်ိမနိကာယ္ သုံးက်မ္းကို I. B. Honer က ဘာသာျပန္ၿပီး Pali Text Society (PTS) က ျဖန္႔ခ်ိထားတဲ့မူ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ဒီက်မ္းေတြကို အဂၤလိပ္ ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဘိကၡဳ ဥာဏေမာဠိ က ဘာသာျပန္၊ အေမရိကန္ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဘိကၡဳ ေဗာဓိက တည္းျဖတ္ၿပီး Wisdom Publication, Boston ကေန ျဖန္႔ခ်ိထားတာရွိပါတယ္။ ဘေဒၵကရတၱသုတ္ သတ္သတ္ကိုေတာ့ Thanissaro Bhikkhu ႏွင့္ Nyananda (ဥာဏာနႏၵ) တို႔က ဘာသာျပန္ထားတာလည္း ရွိပါေသးတယ္။ I. B. Honer ရဲ့ ဘာသာျပန္စာအုပ္က ရဖို႔ခက္တာေၾကာင့္ သူမရဲ့ ဘာသာျပန္ကိုပဲ ဒီမွာ ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

The past should not be followed after, the future not desired.
What is past is got rid of and the future has not come.

But whoever has vision now here, now there, of a present thing,
Knowing that it is immovable, unshakable, let him cultivate it.

Swelter at the task this very day, who knows whether he will die tomorrow?
There is no bargaining with the great hosts of Death.

Thus abiding ardently, unwearied day and night,
He indeed is 'Auspicious' called, described as a sage at peace.

(Honer, I. B. (tr.), 1999, The Collection of the Middle Length Saying, vol. III, PTS, London, p. 233)

http://www.suttareadings.net/audio/index.html မွာ သြားေရာက္ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ Larry Rosenberg က ဒီဂါထာေတြကို ဖတ္ျပထားတာကို ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ အသံကို နားဆင္လိုရင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေဒါင္းလုဒ္ လုပ္လိုလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘာသာျပန္ကို တိုက္ဆိုင္ၾကည့္ခ်င္လို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သြားေရာက္ၾကည့္ရွဳႏိုင္ပါေၾကာင္း မွ်ေဝလိုက္ ရပါတယ္။

ဘုန္းဥာဏ္
Mumbai (Bombay), India
07/09/10

အားလုံး မဂၤလာပါ

လာေရာက္ လည္ပတ္သူ အားလုံးကို မဂၤလာပါလုိ႔ ေရွးဦးစြာ ႏႈတ္ခြန္း ဆက္သလိုက္ပါတယ္။

စာေရးသူ ျမန္မာျပည္မွာ ေရာက္ေနစဥ္ ဘာစာမွ အသစ္မတင္ေပးႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ပိုအားနာဖို႔ ေကာင္းတာက ဗြီအုိေအက ဘေဘာ့ဂါေတြ ေျပာသမွွ် အစီအစဥ္မွာ မိမိရဲ႕ ဘေလာ့ဂ္အေၾကာင္း ထုပ္လြင့္ၿပီး ေနာက္ရက္ နံနက္ (ေမ ၁၀ ရက္)မွာ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္သြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကတည္းက သုံးလေက်ာ္ေလာက္အတြင္းမွာ 'လြပ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ခြင့့္' ဆိုတာတစ္ပုဒ္ပဲ ပို႔စ္အသစ္တင္ျဖစ္ခဲ့တာပါပဲ။ (ဒါေတာင္ ျဖည့္စြက္ ျပင္ဆင္ စရာေလးေတြ ရွိပါေသးတယ္)။ ဒီအတြက္ လာေရာက္ စာဖတ္သူအားလုံးကုိ နားလည္ခြင့္လႊတ္ပါလို႔ ေတာင္းပန္ပါရေစ။

အခုေတာ့ Mumbai ကို ေရာက္ေနပါတယ္။ ေရာက္စမို႔ ေနေရးထိုင္ေရး ႏွင့္ အျခားကိစၥေလးေတြ ရွိေနေသး တာေၾကာင့္ အခုေလာေလာဆယ္ စာျပန္စေရးျဖစ္ဖို႔ မေသခ်ာေသးပါဘူး။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ပို႔စ္အသစ္ တင္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ့မယ္။ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္မ်ားမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ တစ္ခ်ိဳ႕တစ္ဝက္ႏွင့္ ေရးၿပီးသား အနဲအက်ဥ္းလဲ ရွိတဲ့အတြက္ အခြင့္သင့္ရင္ တင္ေပးႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

အားလုံး ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ့ၾကပါေစလို႔ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းရင္း

ဘုန္းဥာဏ္

Mumbai, India

17/08/2010

လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္

မေလးရွား၌ ရွိေနစဥ္ တေန႔မွာ ဒကာတစ္ဦးက ေမးပါတယ္။ “အရွင္ဘုရား၊ တပတ္တခါ ဒါမမဟုတ္ သတ္မွတ္ခ်ိန္တိုင္း၌ ဝတ္ျပဳ ဝတ္တက္ မလာပါက ငရဲကို မလြဲမေသ ေရာက္ေစ လို႔ ေဟာထား ပညတ္ ထားတဲ့ သုတ္ေတာ္မ်ား ရွိပါသလား” တဲ့။ သူက ဆက္ေျပာပါေသးတယ္။ အျခားဘာသာေတြမွာေတာ့ အဲဒီလို ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ သတ္မွတ္တဲ့ ေန႔တိုင္းမွာ မျဖစ္မေန သြားၿပီး ဝတ္တက္ၾကတယ္တဲ့။ သူ႔ေစတနာ သူ႔ဆႏၵကေတာ့ ေက်ာင္းကို လူေတြ တစ္ပတ္တစ္ရက္ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ရက္ လာေရာက္ ဝတ္တက္ ဝတ္ကပ္ ျပဳေစခ်င္တာပါပဲ။

ဒါေပမဲ့ ဗုဒၶဘာသာမွာက အဲဒီလို ပညတ္ထားတာ မရွိပါဘူး။ သူ ပညတ္ထားတာကို ေဖါက္ဖ်က္လို႔ ဒဏ္ခတ္တယ္ ဆိုရင္ မဟာကရုဏာေတာ္ရွင္ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုတဲ့ သူ႔ရဲ႕ ဂုဏ္ပုဒ္ကို ေမးခြန္းထုပ္စရာေတြ ျဖစ္လာေတာ့ မေပါ့။ ဗုဒၶဘာသာမွာက သူ႔အလိုလိုက္ သူ႔ အၾကိဳက္ ေဆာင္လို႔ ဆုေတာ္ လာဘ္ေတာ္ ေပးသနား ခ်ီးျမွင့္တာမ်ိဳးလဲ မရွိပါဘူး။ သူေျပာတဲ့ အတိုင္း မလုပ္လို႔  ျဖစ္ေစ၊ သူ႔ကို ျပန္ေဝဖန္လို႔ ျဖစ္ေစ မင္း ငရဲသြားၿပီး ဆင္းရဲဒုကၡ ခံေစဆိုတဲ့ ျပစ္ဒဏ္ခတ္ျခင္း မ်ိဳးလဲ မရွိပါဘူး။ ေကာင္းတာကိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ မေကာင္းတာကိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သက္ဆိုင္သူဟာ လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္၊ ျပဳမူခြင့္ ရွိပါတယ္။ ကိုယ္ေရြးခ်ယ္ ျပဳလုပ္တဲ့ ေကာင္းေသာ မေကာင္းေသာ အလုပ္၊ အျပဳမူ (ကံ)ေတြကို ကိုယ္တာဝန္ယူရမွာပါ။ “ငါသည္ ကံသာလွ်င္ ကိုယ္ပုိင္ ဥစၥာရွိသူျဖစ္၏။ ကံအေမြကို ခံရသူျဖစ္၏။ ကံဟူေသာအေၾကာင္းရင္း ရွိသူျဖစ္၏။ ကံဟူေသာ ေဆြမ်ိဳးရွိသူျဖစ္၏။  ကံသာလွ်င္ မွီခိုရာ ရွိသူျဖစ္၏။ ေကာင္းေသာကံကို ျပဳသည္ ျဖစ္ေစ၊ မေကာင္းေသာ ကံကို ျပဳသည္ျဖစ္ေစ ငါသည္ ထိုကံ၏ အေမြကို ခံယူရေပလိမ့္မည္” လို႔ အဘိဏွ ပစၥေဝကၡိတဗၺဌာနသုတ္၊ ပဥၥကနိပါတ္၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္မွာ ေဟာထားတာက ဒီသေဘာပါ။ 

ဒါေၾကာင့္မို႔ ေကာင္းတာကို လုပ္ခ်င္လဲ လုပ္လို႔ရတယ္။ မေကာင္းတာ လုပ္ခ်င္သပဆိုရင္လဲ ရပါတယ္။ ကိုယ့္မွာ စိတ္ၾကိဳက္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္ရဲ႕ ေရြးခ်ယ္မႈႏွင့္ တြဲပါလာတဲ့ တာဝန္ရွိမႈႏွင့္ ကိုယ္လုပ္ခဲ့တဲ့ အလုပ္ (ကံတရား)ရဲ႕ ေကာင္က်ိဴး ဆိုးျပစ္ကိုေတာ့ ကိုယ္ လက္ခံရမွာပါ။ ထိုနည္းတူပါပဲ။ ဒုကၡခပ္သိမ္း ကင္းလြတ္ၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္ကို ေရာက္ခ်င္တယ္ဆိုရင္လဲ ကိုယ့္အေပၚ မူတည္ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္လို႔ “သံသရာဝဋ္ထဲ၊ မကၽြတ္ဘဲ ေနေန၊ ဇြတ္ဆြဲလို႔ တေပေပ” လုပ္ခ်င္ေသးသပ ဆိုရင္လဲ ကိုယ့္အေပၚမူတည္တာပါပဲ။ နိဗၺာန္ကို အေရာက္လွမ္းရာမွာပင္ ပုံစံငါးမ်ိဳးထဲက ၾကိဳက္တာကို ေရြးခ်ယ္္ၿပီး သြားပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ (၁) ပကတိသာဝက အျဖစ္ႏွင့္ သြားမလား၊ ဒါမမဟုတ္ (၂) မဟာသာဝက၊ (၃) အဂၢသာဝက၊ (၄) မဟာေဗာဓိ (ဘုရားအျဖစ္)၊ (၅) ပေစၥကေဗာဓိ ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ငါးမ်ိဳးမွာ ၾကိဳက္ရာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ေအာင္ ေရြးခ်ယ္ၿပီး နိဗၺာန္ကို သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ေရႊးခ်ယ္မႈႏွင့္ အတူပါလာတဲ့ ပါရမီျဖည့္မႈဆိုတဲ့ တာဝန္ကိုေတာ့ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ပဲ ယူရမွာပါ။ ဘယ္လူ ဘယ္နတ္ကမွ ေရာက္ေစ၊ ျဖစ္ေစဆိုၿပီး ဆုေပးလိုက္လို႔ ေရာက္သြားတာမ်ိဳး ျဖစ္သြားတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ You should do your work, for the Tathagatas only teach the way လို႔ (Dhp. XX 4 မွာ) ဗုဒၶ ေဟာေတာ္မူထားတာ ရွိတယ္ မဟုတ္ပါလား။

အဲဒီလိုပါပဲ။ လူ႔ေလာကမွာ ေအာင္ျမင္တဲ့သူ ျဖစ္ခ်င္သလား။ က်ရွဳံးသူ ျဖစ္ခ်င္သလား။ ၾကီးျမတ္သူ ျဖစ္ခ်င္တာလား၊ ယုတ္ညံ့သူ၊ ေသးသိမ္းသူျဖစ္ခ်င္တာလား။ ကိုယ့္မွာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဘယ္လူ ဘယ္နတ္၊ ဘယ္အရာကမွ မင္း ဒီလူမ်ိဳး ျဖစ္ေစ၊ ဒီေလာက္ျဖစ္ေစလို႔ ဖန္ဆင္းေပး၊ သတ္မွတ္ေပးထားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္လိုလူမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ခ်င္သည္ ျဖစ္ေစ၊ ကိုယ္ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ သူမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ေတာ့ ကိုယ့္တာဝန္ ကိုယ္ထမ္း၊ ကိုယ့္လမ္း ကိုယ္ေရာက္ေအာင္ ေလွ်ာက္ရမွာပါ။ “မိမိသည္သာ မိမိ၏ အားကိုးရာ (One is one's own refuge.)” ဆိုတဲ့ ေဟာၾကားခ်က္ႏွင့္ အညီ က်င့္ၾကံ လုပ္ေဆာင္ၾကရမွာပါ။ ဘယ္ေလာက္ထိ ျဖစ္သလဲ ဆိုတာကေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ ဆႏၵ၊ ကံ၊ ဥာဏ္၊ ဝီရိယ ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြ အေပၚမွာသာ မူတည္ပါတယ္။ 

ေမတၱာျဖင့္
ဘုန္းဥာဏ္

ဗုဒၶေဒသနာေတာ္မ်ားမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ား

ဒီတစ္ခါေတာ့ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ေတြ တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဘုရားေဟာ ပါဠိေတာ္ေတြထဲက စာဖတ္သူ မ်ား အတြက္ လုိအပ္မယ္ထင္တဲ့ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ေတြပါ။ တစ္ခါ တစ္ခါေတာ့ ဘုရားေဟာ မူရင္းတရား ေတာ္ေတြကို ဖတ္ၾကရတာ သိပ္ကို အရသာရွိပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံေတာ့ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြကို ဖတ္ ခ်င္ျပန္တာေပါ့ေလ။ 

အေမရိက ဟာဝိုင္ယီ တကၠသိုလ္က ဗုဒၶစာေပ ပညာရွင္ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡၾကီး David J. Kalupahana ဟာ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ Kalaniya တကၠသိုလ္ရဲ႕ the Institute of Pali and Buddhist Studies ရဲ႕ ႏွစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ စာတမ္းဖတ္ပြဲကို လာပါတယ္။ သူ စာတမ္းဖတ္အၿပီးမွာ ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္က ဆရာၾကီး အခု (အၿငိမ္းစာ ယူၿပီးၿပီဆိုေတာ့) ဘာေတြ လုပ္ေန ဖတ္ေနပါသလဲ လို႔ ေမးပါ တယ္။ ဒီဆရာၾကီးဟာ ေထရဝါဒ၊ မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာ ဒႆနိကေတြတင္ မကဘူး။ အေနာက္တိုင္း ဒႆနေတြကို ေက်ေနေအာင္ ဖတ္ထားသူၾကီး၊ ဗုဒၶဒႆနကို က်မ္းေပါင္းမ်ားစြာ ျပဳစုထားသူၾကီး ဆိုေတာ့ ေက်ာင္းသားက သိပ္သိခ်င္တာေပါ့ေလ။ ဒီေတာ့ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡၾကီးက ဘာျပန္ေျဖတယ္ ထင္ပါသလဲ။

“ကၽြန္ေတာ္ ရွိသမွ် ဒႆနိကစာအုပ္ စာတမ္းေတြ အကုန္လုံး လႉလိုက္ၿပီ။ အခုေတာ့ ဘုရားေဟာ နိကာယ္ ငါးက်မ္းပါဠိေတာ္ေတြကိုပဲ ထိုင္ဖတ္ေနတာပါ” တဲ့။ 

အသစ္ေတြ ဘယ္လိုေကာင္းေကာင္း အေဟာင္းကို တလည္လည္ လို႔ ေျပာၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။ တစ္ခါတရံ ျဖစ္တတ္တာေလးက စဖတ္ေတာ့ေတာ့ စိတ္ပဲ မဝင္စား သလိုလို၊ နားပဲ မလည္သလိုလိုနဲ႔။ ဒီေတာ့ ပစ္ခ်ထားလိုက္တယ္ ဆိုပါေတာ့။ ေနာက္ အေတာ္ေလးၾကာလို႔ ေကာက္ကိုင္ ဖတ္မိတဲ့အခါ ႏွစ္လုံးသားထဲ စီးဝင္သြား၊ နားလည္သြားလိုက္တာမ်ား ပီတိေတြ ပြားရတဲ့ အထိပါ။ ဒီလို အခ်ိန္မ်ိဳး၊ သို႔မဟုတ္ ဒီလိုလူမ်ိဳးေတြ အတြက္ေတာ့ အထူးေကာင္းမယ္ ထင္ပါတယ္။ 

လိုအပ္လုိ႔ အက်ယ္ ဖတ္ခ်င္ရင္ ရွာရလြယ္ေအာင္ က်မ္းညႊန္းေတြလဲ ေပးလိုက္ပါေသးတယ္။ ဘာသာေရး ဆိုင္ရာ အဂၤလိပ္ ေဝါဟာရေတြႏွင့္ ရင္းႏီွးလိုသူေတြ အတြက္ အခ်ိိဳ႕အပိုဒ္ေတြကိုေတာ့ အေမရိကန္ ပါဠိ စာေပ ပညာရွင္ ဆရာေတာ္ ဘိကၡဳေဗာဓိႏွင့္ ဂ်ာမန္ဆရာေတာ္ အရွင္ ဥာဏေပါဏိက (ပ်ံလြန္) တို႔ရဲ႕ အဂၤုတၳဳရ္ ဘာသာျပန္ ညြန္႔ေပါင္းက်မ္းထဲက အနည္းငယ္ ေကာက္ႏႈတ္ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။ (အဂၤလိပ္လို ဖတ္ေလ့ရွိသူမ်ား အတြက္ မရည္ရြယ္ပါ)။

ဖတ္မွတ္ ေလ့လာ၍ ေဒသနာသုတ သာမက အေအးဓာတ္ပါ ရရွိခံစားႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

 

ေဒသနာေတာ္မ်ားမွ ေမတၱာႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ား

"ငါ၏ စိတ္သည္ ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲျခင္း မျဖစ္ေစရ၊ ၾကမ္းၾကဳတ္ ယုတ္မာေသာ စကားကိုလည္း မထြက္ ဆိုမိေစရ၊ ေဒါသမသမ္း ေမတၱာလႊမ္းကာ ခ်မ္းသာၾကီးပြားလိုေသာစိတ္ ထား၍သာ ငါေနမည္။

ထိပါးေျပာဆိုလာသူကိုလည္း ေမတၱာစိတ္ ျဖန္႔လႊမ္းပို႔လႊတ္၍သာ ေနမည္။ သတၱေလာက တစ္ခုလုံးကို လည္း က်ယ္ျပန္႔ ျမင့္ျမတ္၍ ကန္႔သတ္ခ်က္မထင္၊ တြင္း ျပင္ေဘးရန္လည္း မစြက္၊ ေမတၱာစိတ္ သက္သက္ ျဖင့္ ျဖန္႔လႊမ္းပို႔လႊတ္၍သာ ငါေနမည္" ဟု ႏွလုံးသြင္း ေလ့က်င့္ၾကကုန္ေလာ့။

(ကကစူပမသုတ္၊ မဇၥ်ိမနိကာယ္၊ သုတ္ေတာ္ အမွတ္ ၂၁)။

 

အစၦရာသဃၤာတသုတ္ေတာ္မ်ား (လက္ဖ်စ္တစ္တြက္မွ် ေမတၱာ)

ရဟန္းတို႔! ရဟန္းသည္ လက္ဖ်စ္တစ္တြက္ခန္႔မွ်လည္း ေမတၱာႏွင့္ ယွဥ္ေသာစိတ္ကို အကယ္၍ မွီဝဲအ့ံ (ပြားမ်ားအ့ံ။ ႏွလုံးသြင္းအံ့။)။ ရဟန္းတို႔! ဤရဟန္းသည္ စ်ာန္မွ ဆိတ္သုဥ္း ကင္းကြာမႈ မရွိပဲ ေနသူ၊ ဘုရားရွင္ ၏ သြန္သင္မႈကို လုိက္နာ၍ ေနသူ၊ ဘုရားရွင္၏ အဆုံးအမေတာ္ကို လိုက္နာ၍ ေနသူ၊ တိုင္းသူ ျပည္သားတို႔ ေပးလွဴေသာ ဆြမ္းကို အခ်ည္းႏွီး မျဖစ္ေစမူ၍ သုံးေဆာင္ေနသူဟု ဆိုထိုက္၏။ ထိုေမတၱႏွင့္ ယွဥ္ေသာစိတ္ကို ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ေလ့လာ ပြားမ်ားကုန္ေသာ ရဟန္းတို႔ကို မူကား အဘယ္ဆိုဖြယ္ရာ ရွိပါေတာ့အ့ံနည္း။

(အံ၊ ၁၊ အစၦရာသဃၤာတဝဂ္၊ အမွတ္ ၃၊ ၄၊ ၅ သုတ္ေတာ္မ်ား)

Loving-kindness

Monks, if for just the time of a ginger-snap a monk produces a thought of loving-kindness, develops it, gives attention to it, such a one is rightly called a monk. Not in vain does he meditate. He acts in accordance with the Master's teaching, he follows his advice, and eats deservingly the country's alms-food. How much more so if he cultivates it! (I, vi, 3 – 5)

(Nyanaponika Thera & Bhikkhu Bodhi, (Trans & ed.) 2005, Numerical Discoursed of the Buddha, (An Anthology), 4^th printing, Vistaar Publication, New Delhi, p. 36.

 

ေမတၱာသုတ္ (ေမတၱာအက်ိဳး (၁၁) မ်ိဳး)

ရဟန္းတို႔ (ဆန္႔က်င္ဘက္မွ) လြတ္ေျမာက္ေသာ ေမတၱာစိတ္ကို ပြားမ်ားအပ္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္အပ္၊ ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ျပဳအပ္၊ ယဥ္ကဲ့သို႔ ျပဳအပ္၊ တည္မွီရာကဲ့သို႔ ျပဳအပ္၊ ခိုင္ျမဲစြာ တည္ေစအပ္၊ အခိုင္အခံ့ျပဳအပ္၊ ေကာင္းစြာ အားထုပ္အပ္သည္ ရွိေသာ္ အက်ိဳးတရား ဆယ့္တစ္မ်ိဳးတို႔ကို ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ကုန္၏။ အဘယ္ ဆယ့္တစ္မ်ိဳးတို႔နည္း ဟူမူ -

ခ်မ္းသာစြာ အိပ္ရ၏၊ အိမ္မက္ဆိုး မမက္၊ လူတို႔၏ ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္ျခင္းကို ခံရ၏၊ လူမဟုတ္သူ (နတ္၊ သားရဲ၊ ဘီလူး) တို႔၏ ခ်စ္ခင္ျခင္းကို ခံရ၏၊ နတ္တို႔၏ ေစာက္ေရွာက္ျခင္းကို ခံရ၏၊ (ေမတၱာပြားမ်ားသည့္) သူကို မီး အဆိပ္ လက္နက္တို႔သည္ မစြဲက် မထိခိုက္ႏိုင္၊ လွ်င္ျမန္စြာ စိတ္တည္ၾကည္၏၊ မ်က္ႏွာအဆင္း ၾကည္လင္၏၊ မေတြေဝပဲ ေသရ၏၊ အလြန္ျမင့္ျမတ္ေသာ (အရဟတၱဖိုလ္) တရားကို ထိုးထြင္းမသိေသာ္ ျဗဟၼာျပည္သို႔ ေရာက္ရ၏။ 

(ေဆာင္ပုဒ္)။ ။အိပ္ ႏိုးခ်မ္းသာ၊ ေကာင္းစြာ အိပ္မက္၊ ခ်စ္လ်က္ လူ နတ္၊ ေစာင့္လတ္ နတ္မ်ား၊ မီး ဆိပ္ ဓား တို႔၊ ေရွာင္ရွား ကိုယ္မွာ၊ လ်င္စြာ စိတ္တည္၊ ရႊင္ၾကည္မ်က္ႏွာ၊ ေသခါမေတြ၊ လားေလျဗဟၼာ၊ ဆယ္တစ္ျဖာ သည္၊ ေမတၱာ ပြားမႈ အက်ိဳးတည္း။

(အဂၤုတၳိဳရ္ပါဠိေတာ္ ၁၁၊ ၂ အႏုႆတိဝဂ္၊ ေမတၱာသုတ္)

 

The Blessings of Loving-kindness

If, O monks, the liberation of the mind by loving-kindness is developed and cultivated, frequently practised, made one's vehicle and foundation, firmly established, consolidated, and properly undertaken, eleven blessings may be expected. What eleven?

One sleeps peacefully; one sees no bad dreams; one is dear to human beings; one is dear to non-human beings; one will be protected by devas; fire, poison and weapons cannot injure one; one's mind becomes easily concentrated; one's facial complexion will be serene; one will die unconfused; and f one does not penetrate higher, one will be reborn in the Brahma-world. (XI, 16)

(Nyanaponika Thera & Bhikkhu Bodhi, (Trans & ed.) 2005, Numerical Discoursed of the Buddha, (An Anthology), 4^th printing, Vistaar Publication, New Delhi, p.273.

 

Parents in the Buddhist Perspective

"Brahma (mighty God)", monks, is a term for father and mother. "The early teachers" is a term for father and mother. "The early deities" is a term for father and mother. "Those worthy of worship" is a term for father and mother. And why? Parents are of great help to their children, they bring them up, feed them and show them the world. 
(AN. IV, 63)

I declare O monks, that there are two persons one can never repay. What two? One's mother and father.

Even if one should carry about one's mother on one shoulder and one's father on the other and while doing so should live a hundred years, reach the age of a hundred years; and if one should attend to them by anointing them with salves, by massaging, bathing and rubing their limbs,  and they should even void their excrements there - even by that would one not do enough for one's parents as the supreme lords and rulers over this earth so rich in the seven treasures, one would not do enough for them, one would not repay them. What is the reason for this? Parents do much for their children: they bring them up, feed them and guide them through this world.

But O monks, one who encourages his unbeleaving parents, settles and establishes them in faith; who encourages his immoral parents, settles and establishes them in virtue; who encourages his stingy parents, settle and establishes them in generosity; who encourages his ignorant parents, settle and establishes them in wisdom - such a one, O monks, does enough for his parents: he repays them and more than repays them for what they have done. 
(AN. II, iv, 2)
(Nyanaponika Thera and Bhikkhu Bodhi, 2000, (tran. & ed.),  Numerical Discourses  of the Buddha, Vistaar Publication, New Delhi, p. 42 -43). 

ကိုယ္နာက်င္ေသာ္လည္း စိတ္မနာက်င္ပါေစနဲ႕

“ကိုယ္ ခႏၶာ နာက်င္ေသာ္လည္း စိတ္ မနာက်င္ေစရ” ဟု မိမိကိုယ္ကိုယ္ မိမိ ေလ့က်င့္ရမည္။
(နကုလပိတသုတ္၊ ခႏၶဝဂၢသံယုတ္)။

You should train yourself thus: 'even though I am afflicted in body, my mind will be unafflicted.' (Nakulaputa sutta, Khandavagga Samyutta)

အသိေပးျခင္း။ အေၾကာင္းညီညြတ္ပါက ဆက္လက္ ေကာက္ႏႈတ္ တင္ျပေပးပါဦးမည္။
ေမတၱာျဖင့္
ဘုန္းဥာဏ္
Sitiawan, Malaysia
05/05/2010

ဗုဒၶႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ

ဗုဒၶျမတ္စြာကို 563 BC ၌ အႏၵိယေျမာက္ပိုင္း သက်ႏိုင္ငံေတာ္ (ခုေခတ္ နီေပါႏိုင္ငံ) တြင္ ဖြားျမင္ေတာ္မူ ခဲ့ပါသည္။ ခမည္းေတာ္မွာ သက်ႏုိင္ငံေတာ္၏ အရွင္ ဘုရင္ သုေဒၶါဒနျဖစ္ၿပီး မယ္ေတာ္ကေတာ့ မဟာမာယာေဒဝီျဖစ္ပါတယ္။ သူ၏ ကုိယ္ပုိင္ အမည္မွာ သိဒၶတၳျဖစ္ၿပီး မ်ိဳးႏြယ္အမည္ကေတာ့ ေဂါတမျဖစ္သည္။ ထိုေခတ္က ထုံးစံအတိုင္း သက္ေတာ္ တဆယ့္ေျခာက္ႏွစ္အရြယ္တြင္ အလြန္ ေခ်ာေမာ လွပၿပီး သစၥာတရားၾကီးမားလွသည့္ ယေသာဓရာေဒဝီႏွင့္ ေရႊလက္ဆက္ေတာ္မူခဲ့သည္။ 

နန္းေတာ္၌ စည္းစိမ္ခ်မ္းသာ အျပည့္ျဖင့္ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ စံျမန္းရေသာ္လည္း ဘဝ၏ တကယ့္အမွန္တရားႏွင့္ လူသားထု၏ ဒုကၡကို ရုတ္တရက္ ၾကံဳေတြ႔ေတာ္မူရေသာအခါ ထိုဒုကၡတို႔မွ လုံးဝ လြတ္ေျမာက္ရာကို ရွာေဖြရန္ သူ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အခိုင္အမာ ခ်ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သက္ေတာ္ ႏွစ္ဆယ့္ကိုးႏွစ္တြင္ ေရႊနန္းေတာ္က သူ႔ဘဝကို စြန္႔လႊတ္ေတာ္မူကာ ရဟန္းအျဖစ္သို႔ေျပာင္း၍ ဒုကၡခပ္သိမ္း ကင္းျပတ္ၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္ကို ရွာေဖြေတာ္မူခဲ့သည္။ ထိုေခတ္က အေက်ာ္ၾကားဆုံး ဆရာမ်ား ထံတြင္ သူတို႔သင္ေပးႏိုင္တာ မွန္သမွ် သင္ယူ က်င့္ၾကံခဲ့သည္။ မၾကာမီ ဆရာမ်ားကိုယ္တိုင္က သူတို႔ႏွင့္ တန္းတူ ရည္တူ အဆင့္တူ ဟု အသိအမွတ္ျပဳၾကသည္။ ရွာေဖြေနသည့္ အလုံစုံ လြတ္ေျမာက္ရာ၊ ဒုကၡ အားလုံး ကုန္ဆုံးရာ နိဗၺာန္ကို မရသျဖင့္ ထိုဆရာမ်ားကို စြန္႔ကာ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ နည္းလမ္း ရွာေဖြ က်င့္ၾကံ အားထုတ္ခဲ့သည္။ သက္ေတာ္ ၃၅ ၌ သိစရာမွန္သမွ် မက်န္ရေအာင္ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ထိုးထြင္း၍ သိေတာ္မူေသာ ဗုဒၶအျဖစ္သို႔ ေရာက္ေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶျဖစ္ေတာ္မူသည္မွစ၍ (၄၅) ႏွစ္ၾကာ လူအမ်ား အက်ိဳးစည္းပြား တိုးပြားေစရန္ႏွင့္ ခ်မ္းသာသုခ ရၾကေစရန္ တရားေဒသနာမ်ား မေနမနား ေဟာၾကားဆုံးမေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ အမ်ိဳးသားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး၊ ဘုရင္ႏွင့္ ေက်းေတာ္ ကၽြန္ေတာ္၊ ဇာတ္ျမင့္ႏွင့္ ဇာတ္နိမ္႔၊ ပညာရွိႏွင့္ ပညာမဲ့၊ သူေဌးႏွင့္ ဆင္းရဲသား၊ ၾကည္ညိုသူႏွင့္ မၾကည္ညိုသူ၊ ရုပ္ေခ်ာႏွင့္ ရုပ္ဆိုး အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ လူတို႔ကို အတန္းအစား လုံးဝ မခြဲျခားပဲ ေဟာၾကားဆုံးမေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ 

ေဟာၾကားေတာ္မူရာတြင္ ျပႆနာတစ္ရပ္ကို ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာ စိစစ္ျပသည္။ ၿပီးမွ စည္းစနစ္က်က် ေပါင္းစပ္ျပကာ ရွင္းလင္းလြယ္ကူစြာ အဓိပၸါယ္ေဖၚေပးသည္။ ဗုဒၶသည္ Socrati မေမြးမီကပင္ Socratic Method ဟု ယခု လူသိမ်ားသည့္နည္း (Dialogue ပုံစံ) ျဖင့္ သင္ၾကား ေဟာျပခဲ့ပါသည္။ အျပန္အလွန္ ေဟာေျပာ ေဆြးေႏြးမႈတြင္ ဗုဒၶကို မည္သူမွ် မတုမီႏိုင္ပါေပ။ ထို႔ျပင္ ပုဂၢိဳလ္အလိုက္ စရိုက္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီေအာင္၊ ဥာဏ္အႏု အရင့္၊ ခံယူႏိုင္စြမ္းတို႔ကိုၾကည့္၍ ေဟာျပသည္။ တရားရမည့္သူရွိပါက အလြန္ေဝးကြာေသာ အရပ္သို႔တိုင္ ၾကြေရာက္ေဟာျပသည္။ ပရိနိဗၺာန္ စံေတာ့မည့္ဆဲဆဲ (ကြယ္လြန္ရန္ မိနစ္ပိုင္းအလို) အထိ သူ႔တရားေတာ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သံသယရွိပါက ေမးၾကရန္၊ ေနာင္မွ မေမး လိုက္ရေလျခင္းလို႔ စိတ္မေကာင္း မျဖစ္ၾကရန္ မိန္႔ၾကားေတာ္မူျခင္းကား ၾကားနာရသူတို႔၏ စိတ္ႏွလုံးကို ထိရွေစပါသည္။ သူ၏ ဥာဏ္ပညာ၊ ေမတၱာႏွင့္ မဟာကရုဏာတို႔ မည္မွ်ၾကီးမားေတာ္မူေၾကာင္း သတိမထားမိ မရွိရေအာင္ပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေၾကာင့္ပင္ ဗုဒၶကို စံတုမမီသည့္ ဆရာ ဟု ခ်ီးမြမ္း ေထာမနာ ၾကပါတယ္။

ဗုဒၶသည္ လ႔ူဘဝဆိုတာ ရခဲလွတဲ့အရာပါလို႔ ဘဝတန္ဖိုးကို ေဖာ္ထုပ္ျပခဲ့သည္။ ဒါ့အျပင္ ဆႏၵ၊ ဝီရိယႏွင့္ တကယ္လုပ္က ဘုရားပင္ အဟုတ္ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပကာ လူသား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို အသိအမွတ္ျပဳ ျမွင့္တင္ေပးခဲ့သည္။ လူ႔ကိုယ္က်င့္သိကၡာ ျပည့္ဝပါက နတ္တို႔အရွင္ သိၾကားမင္းသည္ပင္ ရုိေသ ေလးျမတ္ ရေၾကာင္း ထုပ္ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သူကိုယ္တိုင္က ဘုရားမျဖစ္မီ မင္းသားျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ကၽြန္စံနစ္ကို ေတာ္လွန္ခဲ့သည္။ ဇာတ္ခြဲျခားသည့္ စနစ္ကို စိန္ေခၚခဲ့သည္။ သမိုင္းတြင္ အမ်ိဳးသမီးတို႔၏ အခြင့္အေရးကို ပထမဆုံး ျမွင့္တင္ေပးခဲ့သည္။ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္၊ ေကာင္း မေကာင္း၊ မွန္ မမွန္၊ တရားနည္းလမ္းက် မက် စီစစ္ ေဝဖန္ခြင့္ကို ေပးခဲ့သည္။ ဥပမာ - က်န္းဂန္ထဲမွာ ပါလို႔ ဒါသာလွ်င္မွန္တယ္၊ ဒါကေတာ့ ဒို႔ဆရာၾကီး ေျပာတာမို႔ ဒါသာလွ်င္မွန္တယ္လို႔ မယူဆရ၊ မမွတ္ရဘူး ဆိုတာမ်ိဳးေတြပါ (ကာလာမသုတ္၊ အဂၤုတၳဳရ္ပါဠိ)။ တထာဂတ (ဘုရား) ကိုပင္ ဘုရားဟုတ္ မဟုတ္ စီစစ္ၿပီးမွ ယုံပါ (ဝီမံသကသုတ္၊ မဇၩိမနိကာယ္၊ သုတ္အမွတ္ ၄၈) ဆိုတာမ်ိဳးကေတာ့ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးတဲ့ေနရာမွာ စံတုမမွီပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ သူ၏ တပည့္သာဝကမ်ားသာမက တပည့္မဟုတ္သူမ်ားပါ (ဗုဒၶလက္ထက္ကေရာ ခုေခတ္ပါ) ေလးစား အသိအမွတ္ျပဳၾကရပါတယ္။ 

သက္ေတာ္ရွစ္ဆယ္အရြယ္ 483 BC ၌ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူၿပီးေနာက္ သူ၏ တရားေဒသနာေတာ္မ်ားကို တပည့္သာဝကၾကီး ငါးရာက စုေပါင္းတည္းျဖတ္ ရြတ္ဆို အတည္ျပဳျခင္း သံဂါယနာ တင္ေတာ္မူခဲ့ၾကသည္။ ထုိေဒသနာေတာ္မ်ားကို ဓမၼ ဝိနယ (နည္းလမ္းႏွင့္ စည္းကမ္း) ဟု တစ္မ်ိဳး၊ နိကာယ္ငါးရပ္ (Five Collections) ဟု တသြယ္၊ ပိဋကတ္သုံပုံဟု တစ္ဖုန္ မ်ိဳးစုံေသာ နာမည္တို႔ျဖင့္ ေခၚေဝၚခဲ့ၾကပါတယ္။ ေခတ္ပညာရွင္အခ်ိဳ႕က ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားကို Religion (ဘာသာတရား) လို႔ ယူဆၿပီး အခ်ိဳ႕ကေတာ့ Philosophy လို႔ ယူဆၾကျပန္ပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာဟာ ဖန္ဆင္းရွင္ကို လုံးဝကို လက္မခံတာေၾကာင့္ religion ဆိုတဲ့ ဘာသာမ်ိဳး မဟုတ္ေၾကာင္း ခပ္ေစာေစာကပင္ ဗုဒၶစာေပ ပညာရွင္ေတြက ေျပာထားခဲ့ ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း မည္သို႔ပင္ ေခၚေခၚ ဘယ္လိုပင္ ေျပာေျပာပါ၊ ျမတ္ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္တို႔ကား ေလာဘျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေဒါသျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေမာဟျဖစ္ေၾကာင္းမ်ား၊ မေကာင္းေသာ စိတ္အညစ္အေၾကးတို႔ အနည္းငယ္မွ်ပင္ မပါဝင္လို႔ ၾကားရ နာရ ေလ့လာဖတ္ရႈရသူတို႔၏ စိတ္ႏွစ္လုံးကို ေအးျငိမ္းေစျခင္းရသကို အျပည့္အဝ ေပးစြမ္းႏိုင္ပါတယ္။ အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ လြတ္ေျမာက္မႈဆိုတဲ့ ဝိမုတၱိသုခ ကို္လည္း ရေစႏိုင္ပါတယ္။ ရုိမီယုိႏွင့္ ဂ်ဴလီယက္ျပဇာတ္ထဲမွာ ရွိတ္စပီယားေပးခဲ့တဲ့ ႏွင္းဆီပန္း ဥပမာေလး လိုေပါ့။

"ေရႊႏွင့္ဆီ ဒို႔ေခၚၾက၊ သူ႕ အမည္က ဘာလဲဗ်ာ၊

သူ႔အမည္ ၾကိဳက္ရာေပး၊ ေမႊးျမဲ ေမႊးမည္သာ"  

What's in a name? That we call a rose.

By any other word would smell as sweet.

ဒါေၾကာင့္လဲ ရွည္လွ်ားလွတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းတခုလုံးမွာ ဗုဒၶဘာသာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတဲ့ စစ္ပြဲဆိုတာ မရွိဘူးလို႔ သမိုင္းသုေတသီေတြက ဆိုၾကပါတယ္။ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့တဲ့ တရားေတာ္ေတြကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့ အခါ ဘယ္တုန္းကမွ အေၾကာက္တရားႏွင့္ သူ႔ေနာက္ဆြဲေခၚတာ မေတြ႕ရပါဘူး။ ဘယ္ေတာ့မွ လာၿပီး ငါ့ကိုယုံၾကည္စမ္းပါ (come and believe) လို႔ မေခၚဘူး။ လာၿပီး ၾကည့္ပါ (come and see) လို႔သာ ဖိတ္ေခၚပါတယ္။ လာ၊ စစ္ေဆး၊ အားထုပ္ၾကည့္၊ ၾကိဳက္မွ ယုံပါတဲ့။ သူ႔ရဲ႕ ဓမၼဟာ အဲဒီလို ဖိတ္ေခၚရဲတဲ့ ဂုဏ္ အရည္အခ်င္းႏွင့္ ျပည့္စုံပါတယ္။ 

ဗုဒၶေဟာၾကား ဆုံးမ သင္ျပေတာ္မူခဲ့ေသာ တရားေတာ္မ်ားကို ခုေခတ္ လူသုံးမ်ားသည့္ ေဝါဟာရျဖင့္ "ဗုဒၶဘာသာ" လို႔ ေခၚၾကၿပီး ဗုဒၶ၊ ဓမၼ၊ သံဃာကို သက္ဝင္ယုံၾကည္ၾကကာ သူ၏ ဓမၼအတိုင္း လုိက္နာက်င့္ၾကံ ေနထိုင္ၾကသူတို႔ကို "ဗုဒၶဘာသာဝင္" လုိ႔ ေခၚၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘုရားအလိုေတာ္က် ဗုဒၶဘာသာဝင္ျဖစ္ဖို႔ကေတာ့ တကယ္ကိုပဲ ခက္မယ္လို႔ ထင္မိပါတယ္။ ေနာင္ အဆင္သင့္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးတင္ျပဖို႔ ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။

ဘုန္းဉာဏ္

Sitiawan, Malaysia

29/ 04/ 2010

ရည္ညႊန္း။

1. Rahula, W., 1978, What the Buddhat Taught, The Gordon Fraser Gallery Ltd., London.
   
2. Shakespeare, W., Blackemore Evans, G (ed.), Romeo and Juliet, Cambridge University Press, p. 93.
   
3. Sri Dhammananda, K. 1993, What Buddhist Believe, Expanded & revised edition, 5^th Edition, YMBA, Singapore, p. 4-6.