Pages

May 20, 2010

လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္


မေလးရွား၌ ရွိေနစဥ္ တေန႔မွာ ဒကာတစ္ဦးက ေမးပါတယ္။ “အရွင္ဘုရား၊ တပတ္တခါ ဒါမမဟုတ္ သတ္မွတ္ခ်ိန္တိုင္း၌ ဝတ္ျပဳ ဝတ္တက္ မလာပါက ငရဲကို မလြဲမေသ ေရာက္ေစ လို႔ ေဟာထား ပညတ္ ထားတဲ့ သုတ္ေတာ္မ်ား ရွိပါသလား” တဲ့။ သူက ဆက္ေျပာပါေသးတယ္။ အျခားဘာသာေတြမွာေတာ့ အဲဒီလို ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ သတ္မွတ္တဲ့ ေန႔တိုင္းမွာ မျဖစ္မေန သြားၿပီး ဝတ္တက္ၾကတယ္တဲ့။ သူ႔ေစတနာ သူ႔ဆႏၵကေတာ့ ေက်ာင္းကို လူေတြ တစ္ပတ္တစ္ရက္ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ရက္ လာေရာက္ ဝတ္တက္ ဝတ္ကပ္ ျပဳေစခ်င္တာပါပဲ။

ဒါေပမဲ့ ဗုဒၶဘာသာမွာက အဲဒီလို ပညတ္ထားတာ မရွိပါဘူး။ သူ ပညတ္ထားတာကို ေဖါက္ဖ်က္လို႔ ဒဏ္ခတ္တယ္ ဆိုရင္ မဟာကရုဏာေတာ္ရွင္ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုတဲ့ သူ႔ရဲ႕ ဂုဏ္ပုဒ္ကို ေမးခြန္းထုပ္စရာေတြ ျဖစ္လာေတာ့ မေပါ့။ ဗုဒၶဘာသာမွာက သူ႔အလိုလိုက္ သူ႔ အၾကိဳက္ ေဆာင္လို႔ ဆုေတာ္ လာဘ္ေတာ္ ေပးသနား ခ်ီးျမွင့္တာမ်ိဳးလဲ မရွိပါဘူး။ သူေျပာတဲ့ အတိုင္း မလုပ္လို႔  ျဖစ္ေစ၊ သူ႔ကို ျပန္ေဝဖန္လို႔ ျဖစ္ေစ မင္း ငရဲသြားၿပီး ဆင္းရဲဒုကၡ ခံေစဆိုတဲ့ ျပစ္ဒဏ္ခတ္ျခင္း မ်ိဳးလဲ မရွိပါဘူး။ ေကာင္းတာကိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ မေကာင္းတာကိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သက္ဆိုင္သူဟာ လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္၊ ျပဳမူခြင့္ ရွိပါတယ္။ ကိုယ္ေရြးခ်ယ္ ျပဳလုပ္တဲ့ ေကာင္းေသာ မေကာင္းေသာ အလုပ္၊ အျပဳမူ (ကံ)ေတြကို ကိုယ္တာဝန္ယူရမွာပါ။ “ငါသည္ ကံသာလွ်င္ ကိုယ္ပုိင္ ဥစၥာရွိသူျဖစ္၏။ ကံအေမြကို ခံရသူျဖစ္၏။ ကံဟူေသာအေၾကာင္းရင္း ရွိသူျဖစ္၏။ ကံဟူေသာ ေဆြမ်ိဳးရွိသူျဖစ္၏။  ကံသာလွ်င္ မွီခိုရာ ရွိသူျဖစ္၏။ ေကာင္းေသာကံကို ျပဳသည္ ျဖစ္ေစ၊ မေကာင္းေသာ ကံကို ျပဳသည္ျဖစ္ေစ ငါသည္ ထိုကံ၏ အေမြကို ခံယူရေပလိမ့္မည္” လို႔ အဘိဏွ ပစၥေဝကၡိတဗၺဌာနသုတ္၊ ပဥၥကနိပါတ္၊ အဂၤုတၱရနိကာယ္မွာ ေဟာထားတာက ဒီသေဘာပါ။ 

ဒါေၾကာင့္မို႔ ေကာင္းတာကို လုပ္ခ်င္လဲ လုပ္လို႔ရတယ္။ မေကာင္းတာ လုပ္ခ်င္သပဆိုရင္လဲ ရပါတယ္။ ကိုယ့္မွာ စိတ္ၾကိဳက္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္ရဲ႕ ေရြးခ်ယ္မႈႏွင့္ တြဲပါလာတဲ့ တာဝန္ရွိမႈႏွင့္ ကိုယ္လုပ္ခဲ့တဲ့ အလုပ္ (ကံတရား)ရဲ႕ ေကာင္က်ိဴး ဆိုးျပစ္ကိုေတာ့ ကိုယ္ လက္ခံရမွာပါ။ ထိုနည္းတူပါပဲ။ ဒုကၡခပ္သိမ္း ကင္းလြတ္ၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္ကို ေရာက္ခ်င္တယ္ဆိုရင္လဲ ကိုယ့္အေပၚ မူတည္ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္လို႔ “သံသရာဝဋ္ထဲ၊ မကၽြတ္ဘဲ ေနေန၊ ဇြတ္ဆြဲလို႔ တေပေပ” လုပ္ခ်င္ေသးသပ ဆိုရင္လဲ ကိုယ့္အေပၚမူတည္တာပါပဲ။ နိဗၺာန္ကို အေရာက္လွမ္းရာမွာပင္ ပုံစံငါးမ်ိဳးထဲက ၾကိဳက္တာကို ေရြးခ်ယ္္ၿပီး သြားပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ (၁) ပကတိသာဝက အျဖစ္ႏွင့္ သြားမလား၊ ဒါမမဟုတ္ (၂) မဟာသာဝက၊ (၃) အဂၢသာဝက၊ (၄) မဟာေဗာဓိ (ဘုရားအျဖစ္)၊ (၅) ပေစၥကေဗာဓိ ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ငါးမ်ိဳးမွာ ၾကိဳက္ရာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ေအာင္ ေရြးခ်ယ္ၿပီး နိဗၺာန္ကို သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ေရႊးခ်ယ္မႈႏွင့္ အတူပါလာတဲ့ ပါရမီျဖည့္မႈဆိုတဲ့ တာဝန္ကိုေတာ့ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ပဲ ယူရမွာပါ။ ဘယ္လူ ဘယ္နတ္ကမွ ေရာက္ေစ၊ ျဖစ္ေစဆိုၿပီး ဆုေပးလိုက္လို႔ ေရာက္သြားတာမ်ိဳး ျဖစ္သြားတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ You should do your work, for the Tathagatas only teach the way လို႔ (Dhp. XX 4 မွာ) ဗုဒၶ ေဟာေတာ္မူထားတာ ရွိတယ္ မဟုတ္ပါလား။

အဲဒီလိုပါပဲ။ လူ႔ေလာကမွာ ေအာင္ျမင္တဲ့သူ ျဖစ္ခ်င္သလား။ က်ရွဳံးသူ ျဖစ္ခ်င္သလား။ ၾကီးျမတ္သူ ျဖစ္ခ်င္တာလား၊ ယုတ္ညံ့သူ၊ ေသးသိမ္းသူျဖစ္ခ်င္တာလား။ ကိုယ့္မွာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဘယ္လူ ဘယ္နတ္၊ ဘယ္အရာကမွ မင္း ဒီလူမ်ိဳး ျဖစ္ေစ၊ ဒီေလာက္ျဖစ္ေစလို႔ ဖန္ဆင္းေပး၊ သတ္မွတ္ေပးထားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္လိုလူမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ခ်င္သည္ ျဖစ္ေစ၊ ကိုယ္ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ သူမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ေတာ့ ကိုယ့္တာဝန္ ကိုယ္ထမ္း၊ ကိုယ့္လမ္း ကိုယ္ေရာက္ေအာင္ ေလွ်ာက္ရမွာပါ။ “မိမိသည္သာ မိမိ၏ အားကိုးရာ (One is one's own refuge.)” ဆိုတဲ့ ေဟာၾကားခ်က္ႏွင့္ အညီ က်င့္ၾကံ လုပ္ေဆာင္ၾကရမွာပါ။ ဘယ္ေလာက္ထိ ျဖစ္သလဲ ဆိုတာကေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ ဆႏၵ၊ ကံ၊ ဥာဏ္၊ ဝီရိယ ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြ အေပၚမွာသာ မူတည္ပါတယ္။ 

ေမတၱာျဖင့္
ဘုန္းဥာဏ္

May 5, 2010

ဗုဒၶေဒသနာေတာ္မ်ားမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ား

ဒီတစ္ခါေတာ့ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ေတြ တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဘုရားေဟာ ပါဠိေတာ္ေတြထဲက စာဖတ္သူ မ်ား အတြက္ လုိအပ္မယ္ထင္တဲ့ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ေတြပါ။ တစ္ခါ တစ္ခါေတာ့ ဘုရားေဟာ မူရင္းတရား ေတာ္ေတြကို ဖတ္ၾကရတာ သိပ္ကို အရသာရွိပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံေတာ့ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြကို ဖတ္ ခ်င္ျပန္တာေပါ့ေလ။ 

အေမရိက ဟာဝိုင္ယီ တကၠသိုလ္က ဗုဒၶစာေပ ပညာရွင္ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡၾကီး David J. Kalupahana ဟာ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ Kalaniya တကၠသိုလ္ရဲ႕ the Institute of Pali and Buddhist Studies ရဲ႕ ႏွစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ စာတမ္းဖတ္ပြဲကို လာပါတယ္။ သူ စာတမ္းဖတ္အၿပီးမွာ ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္က ဆရာၾကီး အခု (အၿငိမ္းစာ ယူၿပီးၿပီဆိုေတာ့) ဘာေတြ လုပ္ေန ဖတ္ေနပါသလဲ လို႔ ေမးပါ တယ္။ ဒီဆရာၾကီးဟာ ေထရဝါဒ၊ မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာ ဒႆနိကေတြတင္ မကဘူး။ အေနာက္တိုင္း ဒႆနေတြကို ေက်ေနေအာင္ ဖတ္ထားသူၾကီး၊ ဗုဒၶဒႆနကို က်မ္းေပါင္းမ်ားစြာ ျပဳစုထားသူၾကီး ဆိုေတာ့ ေက်ာင္းသားက သိပ္သိခ်င္တာေပါ့ေလ။ ဒီေတာ့ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡၾကီးက ဘာျပန္ေျဖတယ္ ထင္ပါသလဲ။

ကၽြန္ေတာ္ ရွိသမွ် ဒႆနိကစာအုပ္ စာတမ္းေတြ အကုန္လုံး လႉလိုက္ၿပီ။ အခုေတာ့ ဘုရားေဟာ နိကာယ္ ငါးက်မ္းပါဠိေတာ္ေတြကိုပဲ ထိုင္ဖတ္ေနတာပါ” တဲ့။ 

အသစ္ေတြ ဘယ္လိုေကာင္းေကာင္း အေဟာင္းကို တလည္လည္ လို႔ ေျပာၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။ တစ္ခါတရံ ျဖစ္တတ္တာေလးက စဖတ္ေတာ့ေတာ့ စိတ္ပဲ မဝင္စား သလိုလို၊ နားပဲ မလည္သလိုလိုနဲ႔။ ဒီေတာ့ ပစ္ခ်ထားလိုက္တယ္ ဆိုပါေတာ့။ ေနာက္ အေတာ္ေလးၾကာလို႔ ေကာက္ကိုင္ ဖတ္မိတဲ့အခါ ႏွစ္လုံးသားထဲ စီးဝင္သြား၊ နားလည္သြားလိုက္တာမ်ား ပီတိေတြ ပြားရတဲ့ အထိပါ။ ဒီလို အခ်ိန္မ်ိဳး၊ သို႔မဟုတ္ ဒီလိုလူမ်ိဳးေတြ အတြက္ေတာ့ အထူးေကာင္းမယ္ ထင္ပါတယ္။ 

လိုအပ္လုိ႔ အက်ယ္ ဖတ္ခ်င္ရင္ ရွာရလြယ္ေအာင္ က်မ္းညႊန္းေတြလဲ ေပးလိုက္ပါေသးတယ္။ ဘာသာေရး ဆိုင္ရာ အဂၤလိပ္ ေဝါဟာရေတြႏွင့္ ရင္းႏီွးလိုသူေတြ အတြက္ အခ်ိိဳ႕အပိုဒ္ေတြကိုေတာ့ အေမရိကန္ ပါဠိ စာေပ ပညာရွင္ ဆရာေတာ္ ဘိကၡဳေဗာဓိႏွင့္ ဂ်ာမန္ဆရာေတာ္ အရွင္ ဥာဏေပါဏိက (ပ်ံလြန္) တို႔ရဲ႕ အဂၤုတၳဳရ္ ဘာသာျပန္ ညြန္႔ေပါင္းက်မ္းထဲက အနည္းငယ္ ေကာက္ႏႈတ္ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။ (အဂၤလိပ္လို ဖတ္ေလ့ရွိသူမ်ား အတြက္ မရည္ရြယ္ပါ)။

ဖတ္မွတ္ ေလ့လာ၍ ေဒသနာသုတ သာမက အေအးဓာတ္ပါ ရရွိခံစားႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
 
ေဒသနာေတာ္မ်ားမွ ေမတၱာႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ား
"ငါ၏ စိတ္သည္ ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲျခင္း မျဖစ္ေစရ၊ ၾကမ္းၾကဳတ္ ယုတ္မာေသာ စကားကိုလည္း မထြက္ ဆိုမိေစရ၊ ေဒါသမသမ္း ေမတၱာလႊမ္းကာ ခ်မ္းသာၾကီးပြားလိုေသာစိတ္ ထား၍သာ ငါေနမည္။

ထိပါးေျပာဆိုလာသူကိုလည္း ေမတၱာစိတ္ ျဖန္႔လႊမ္းပို႔လႊတ္၍သာ ေနမည္။ သတၱေလာက တစ္ခုလုံးကို လည္း က်ယ္ျပန္႔ ျမင့္ျမတ္၍ ကန္႔သတ္ခ်က္မထင္၊ တြင္း ျပင္ေဘးရန္လည္း မစြက္၊ ေမတၱာစိတ္ သက္သက္ ျဖင့္ ျဖန္႔လႊမ္းပို႔လႊတ္၍သာ ငါေနမည္" ဟု ႏွလုံးသြင္း ေလ့က်င့္ၾကကုန္ေလာ့။

(ကကစူပမသုတ္၊ မဇၥ်ိမနိကာယ္၊ သုတ္ေတာ္ အမွတ္ ၂၁)။

 

အစၦရာသဃၤာတသုတ္ေတာ္မ်ား (လက္ဖ်စ္တစ္တြက္မွ် ေမတၱာ)
ရဟန္းတို႔! ရဟန္းသည္ လက္ဖ်စ္တစ္တြက္ခန္႔မွ်လည္း ေမတၱာႏွင့္ ယွဥ္ေသာစိတ္ကို အကယ္၍ မွီဝဲအ့ံ (ပြားမ်ားအ့ံ။ ႏွလုံးသြင္းအံ့။)။ ရဟန္းတို႔! ဤရဟန္းသည္ စ်ာန္မွ ဆိတ္သုဥ္း ကင္းကြာမႈ မရွိပဲ ေနသူ၊ ဘုရားရွင္ ၏ သြန္သင္မႈကို လုိက္နာ၍ ေနသူ၊ ဘုရားရွင္၏ အဆုံးအမေတာ္ကို လိုက္နာ၍ ေနသူ၊ တိုင္းသူ ျပည္သားတို႔ ေပးလွဴေသာ ဆြမ္းကို အခ်ည္းႏွီး မျဖစ္ေစမူ၍ သုံးေဆာင္ေနသူဟု ဆိုထိုက္၏။ ထိုေမတၱႏွင့္ ယွဥ္ေသာစိတ္ကို ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ေလ့လာ ပြားမ်ားကုန္ေသာ ရဟန္းတို႔ကို မူကား အဘယ္ဆိုဖြယ္ရာ ရွိပါေတာ့အ့ံနည္း။
(အံ၊ ၁၊ အစၦရာသဃၤာတဝဂ္၊ အမွတ္ ၃၊ ၄၊ ၅ သုတ္ေတာ္မ်ား)

Loving-kindness
Monks, if for just the time of a ginger-snap a monk produces a thought of loving-kindness, develops it, gives attention to it, such a one is rightly called a monk. Not in vain does he meditate. He acts in accordance with the Master's teaching, he follows his advice, and eats deservingly the country's alms-food. How much more so if he cultivates it! (I, vi, 3 – 5)
(Nyanaponika Thera & Bhikkhu Bodhi, (Trans & ed.) 2005, Numerical Discoursed of the Buddha, (An Anthology), 4th printing, Vistaar Publication, New Delhi, p. 36.

 
ေမတၱာသုတ္ (ေမတၱာအက်ိဳး (၁၁) မ်ိဳး)
ရဟန္းတို႔ (ဆန္႔က်င္ဘက္မွ) လြတ္ေျမာက္ေသာ ေမတၱာစိတ္ကို ပြားမ်ားအပ္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္အပ္၊ ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ျပဳအပ္၊ ယဥ္ကဲ့သို႔ ျပဳအပ္၊ တည္မွီရာကဲ့သို႔ ျပဳအပ္၊ ခိုင္ျမဲစြာ တည္ေစအပ္၊ အခိုင္အခံ့ျပဳအပ္၊ ေကာင္းစြာ အားထုပ္အပ္သည္ ရွိေသာ္ အက်ိဳးတရား ဆယ့္တစ္မ်ိဳးတို႔ကို ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ကုန္၏။ အဘယ္ ဆယ့္တစ္မ်ိဳးတို႔နည္း ဟူမူ -

ခ်မ္းသာစြာ အိပ္ရ၏၊ အိမ္မက္ဆိုး မမက္၊ လူတို႔၏ ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္ျခင္းကို ခံရ၏၊ လူမဟုတ္သူ (နတ္၊ သားရဲ၊ ဘီလူး) တို႔၏ ခ်စ္ခင္ျခင္းကို ခံရ၏၊ နတ္တို႔၏ ေစာက္ေရွာက္ျခင္းကို ခံရ၏၊ (ေမတၱာပြားမ်ားသည့္) သူကို မီး အဆိပ္ လက္နက္တို႔သည္ မစြဲက် မထိခိုက္ႏိုင္၊ လွ်င္ျမန္စြာ စိတ္တည္ၾကည္၏၊ မ်က္ႏွာအဆင္း ၾကည္လင္၏၊ မေတြေဝပဲ ေသရ၏၊ အလြန္ျမင့္ျမတ္ေသာ (အရဟတၱဖိုလ္) တရားကို ထိုးထြင္းမသိေသာ္ ျဗဟၼာျပည္သို႔ ေရာက္ရ၏။ 

(ေဆာင္ပုဒ္)။ ။အိပ္ ႏိုးခ်မ္းသာ၊ ေကာင္းစြာ အိပ္မက္၊ ခ်စ္လ်က္ လူ နတ္၊ ေစာင့္လတ္ နတ္မ်ား၊ မီး ဆိပ္ ဓား တို႔၊ ေရွာင္ရွား ကိုယ္မွာ၊ လ်င္စြာ စိတ္တည္၊ ရႊင္ၾကည္မ်က္ႏွာ၊ ေသခါမေတြ၊ လားေလျဗဟၼာ၊ ဆယ္တစ္ျဖာ သည္၊ ေမတၱာ ပြားမႈ အက်ိဳးတည္း။
(အဂၤုတၳိဳရ္ပါဠိေတာ္ ၁၁၊ ၂ အႏုႆတိဝဂ္၊ ေမတၱာသုတ္)

 
The Blessings of Loving-kindness
If, O monks, the liberation of the mind by loving-kindness is developed and cultivated, frequently practised, made one's vehicle and foundation, firmly established, consolidated, and properly undertaken, eleven blessings may be expected. What eleven?

One sleeps peacefully; one sees no bad dreams; one is dear to human beings; one is dear to non-human beings; one will be protected by devas; fire, poison and weapons cannot injure one; one's mind becomes easily concentrated; one's facial complexion will be serene; one will die unconfused; and f one does not penetrate higher, one will be reborn in the Brahma-world. (XI, 16)
(Nyanaponika Thera & Bhikkhu Bodhi, (Trans & ed.) 2005, Numerical Discoursed of the Buddha, (An Anthology), 4th printing, Vistaar Publication, New Delhi, p.273.

 
Parents in the Buddhist Perspective
"Brahma (mighty God)", monks, is a term for father and mother. "The early teachers" is a term for father and mother. "The early deities" is a term for father and mother. "Those worthy of worship" is a term for father and mother. And why? Parents are of great help to their children, they bring them up, feed them and show them the world. 
(AN. IV, 63)

I declare O monks, that there are two persons one can never repay. What two? One's mother and father.

Even if one should carry about one's mother on one shoulder and one's father on the other and while doing so should live a hundred years, reach the age of a hundred years; and if one should attend to them by anointing them with salves, by massaging, bathing and rubing their limbs,  and they should even void their excrements there - even by that would one not do enough for one's parents as the supreme lords and rulers over this earth so rich in the seven treasures, one would not do enough for them, one would not repay them. What is the reason for this? Parents do much for their children: they bring them up, feed them and guide them through this world.

But O monks, one who encourages his unbeleaving parents, settles and establishes them in faith; who encourages his immoral parents, settles and establishes them in virtue; who encourages his stingy parents, settle and establishes them in generosity; who encourages his ignorant parents, settle and establishes them in wisdom - such a one, O monks, does enough for his parents: he repays them and more than repays them for what they have done. 
(AN. II, iv, 2)
(Nyanaponika Thera and Bhikkhu Bodhi, 2000, (tran. & ed.),  Numerical Discourses  of the Buddha, Vistaar Publication, New Delhi, p. 42 -43). 


ကိုယ္နာက်င္ေသာ္လည္း စိတ္မနာက်င္ပါေစနဲ႕
ကိုယ္ ခႏၶာ နာက်င္ေသာ္လည္း စိတ္ မနာက်င္ေစရ” ဟု မိမိကိုယ္ကိုယ္ မိမိ ေလ့က်င့္ရမည္။
(နကုလပိတသုတ္၊ ခႏၶဝဂၢသံယုတ္)။

You should train yourself thus: 'even though I am afflicted in body, my mind will be unafflicted.' (Nakulaputa sutta, Khandavagga Samyutta)

အသိေပးျခင္း။ အေၾကာင္းညီညြတ္ပါက ဆက္လက္ ေကာက္ႏႈတ္ တင္ျပေပးပါဦးမည္။
ေမတၱာျဖင့္
ဘုန္းဥာဏ္
Sitiawan, Malaysia
05/05/2010

Apr 30, 2010

ဗုဒၶႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ


ဗုဒၶျမတ္စြာကို 563 BC ၌ အႏၵိယေျမာက္ပိုင္း သက်ႏိုင္ငံေတာ္ (ခုေခတ္ နီေပါႏိုင္ငံ) တြင္ ဖြားျမင္ေတာ္မူ ခဲ့ပါသည္။ ခမည္းေတာ္မွာ သက်ႏုိင္ငံေတာ္၏ အရွင္ ဘုရင္ သုေဒၶါဒနျဖစ္ၿပီး မယ္ေတာ္ကေတာ့ မဟာမာယာေဒဝီျဖစ္ပါတယ္။ သူ၏ ကုိယ္ပုိင္ အမည္မွာ သိဒၶတၳျဖစ္ၿပီး မ်ိဳးႏြယ္အမည္ကေတာ့ ေဂါတမျဖစ္သည္။ ထိုေခတ္က ထုံးစံအတိုင္း သက္ေတာ္ တဆယ့္ေျခာက္ႏွစ္အရြယ္တြင္ အလြန္ ေခ်ာေမာ လွပၿပီး သစၥာတရားၾကီးမားလွသည့္ ယေသာဓရာေဒဝီႏွင့္ ေရႊလက္ဆက္ေတာ္မူခဲ့သည္။ 

နန္းေတာ္၌ စည္းစိမ္ခ်မ္းသာ အျပည့္ျဖင့္ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ စံျမန္းရေသာ္လည္း ဘဝ၏ တကယ့္အမွန္တရားႏွင့္ လူသားထု၏ ဒုကၡကို ရုတ္တရက္ ၾကံဳေတြ႔ေတာ္မူရေသာအခါ ထိုဒုကၡတို႔မွ လုံးဝ လြတ္ေျမာက္ရာကို ရွာေဖြရန္ သူ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အခိုင္အမာ ခ်ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သက္ေတာ္ ႏွစ္ဆယ့္ကိုးႏွစ္တြင္ ေရႊနန္းေတာ္က သူ႔ဘဝကို စြန္႔လႊတ္ေတာ္မူကာ ရဟန္းအျဖစ္သို႔ေျပာင္း၍ ဒုကၡခပ္သိမ္း ကင္းျပတ္ၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္ကို ရွာေဖြေတာ္မူခဲ့သည္။ ထိုေခတ္က အေက်ာ္ၾကားဆုံး ဆရာမ်ား ထံတြင္ သူတို႔သင္ေပးႏိုင္တာ မွန္သမွ် သင္ယူ က်င့္ၾကံခဲ့သည္။ မၾကာမီ ဆရာမ်ားကိုယ္တိုင္က သူတို႔ႏွင့္ တန္းတူ ရည္တူ အဆင့္တူ ဟု အသိအမွတ္ျပဳၾကသည္။ ရွာေဖြေနသည့္ အလုံစုံ လြတ္ေျမာက္ရာ၊ ဒုကၡ အားလုံး ကုန္ဆုံးရာ နိဗၺာန္ကို မရသျဖင့္ ထိုဆရာမ်ားကို စြန္႔ကာ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ နည္းလမ္း ရွာေဖြ က်င့္ၾကံ အားထုတ္ခဲ့သည္။ သက္ေတာ္ ၃၅ ၌ သိစရာမွန္သမွ် မက်န္ရေအာင္ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ထိုးထြင္း၍ သိေတာ္မူေသာ ဗုဒၶအျဖစ္သို႔ ေရာက္ေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶျဖစ္ေတာ္မူသည္မွစ၍ (၄၅) ႏွစ္ၾကာ လူအမ်ား အက်ိဳးစည္းပြား တိုးပြားေစရန္ႏွင့္ ခ်မ္းသာသုခ ရၾကေစရန္ တရားေဒသနာမ်ား မေနမနား ေဟာၾကားဆုံးမေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ အမ်ိဳးသားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး၊ ဘုရင္ႏွင့္ ေက်းေတာ္ ကၽြန္ေတာ္၊ ဇာတ္ျမင့္ႏွင့္ ဇာတ္နိမ္႔၊ ပညာရွိႏွင့္ ပညာမဲ့၊ သူေဌးႏွင့္ ဆင္းရဲသား၊ ၾကည္ညိုသူႏွင့္ မၾကည္ညိုသူ၊ ရုပ္ေခ်ာႏွင့္ ရုပ္ဆိုး အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ လူတို႔ကို အတန္းအစား လုံးဝ မခြဲျခားပဲ ေဟာၾကားဆုံးမေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ 

ေဟာၾကားေတာ္မူရာတြင္ ျပႆနာတစ္ရပ္ကို ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာ စိစစ္ျပသည္။ ၿပီးမွ စည္းစနစ္က်က် ေပါင္းစပ္ျပကာ ရွင္းလင္းလြယ္ကူစြာ အဓိပၸါယ္ေဖၚေပးသည္။ ဗုဒၶသည္ Socrati မေမြးမီကပင္ Socratic Method ဟု ယခု လူသိမ်ားသည့္နည္း (Dialogue ပုံစံ) ျဖင့္ သင္ၾကား ေဟာျပခဲ့ပါသည္။ အျပန္အလွန္ ေဟာေျပာ ေဆြးေႏြးမႈတြင္ ဗုဒၶကို မည္သူမွ် မတုမီႏိုင္ပါေပ။ ထို႔ျပင္ ပုဂၢိဳလ္အလိုက္ စရိုက္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီေအာင္၊ ဥာဏ္အႏု အရင့္၊ ခံယူႏိုင္စြမ္းတို႔ကိုၾကည့္၍ ေဟာျပသည္။ တရားရမည့္သူရွိပါက အလြန္ေဝးကြာေသာ အရပ္သို႔တိုင္ ၾကြေရာက္ေဟာျပသည္။ ပရိနိဗၺာန္ စံေတာ့မည့္ဆဲဆဲ (ကြယ္လြန္ရန္ မိနစ္ပိုင္းအလို) အထိ သူ႔တရားေတာ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သံသယရွိပါက ေမးၾကရန္၊ ေနာင္မွ မေမး လိုက္ရေလျခင္းလို႔ စိတ္မေကာင္း မျဖစ္ၾကရန္ မိန္႔ၾကားေတာ္မူျခင္းကား ၾကားနာရသူတို႔၏ စိတ္ႏွလုံးကို ထိရွေစပါသည္။ သူ၏ ဥာဏ္ပညာ၊ ေမတၱာႏွင့္ မဟာကရုဏာတို႔ မည္မွ်ၾကီးမားေတာ္မူေၾကာင္း သတိမထားမိ မရွိရေအာင္ပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေၾကာင့္ပင္ ဗုဒၶကို စံတုမမီသည့္ ဆရာ ဟု ခ်ီးမြမ္း ေထာမနာ ၾကပါတယ္။

ဗုဒၶသည္ လ႔ူဘဝဆိုတာ ရခဲလွတဲ့အရာပါလို႔ ဘဝတန္ဖိုးကို ေဖာ္ထုပ္ျပခဲ့သည္။ ဒါ့အျပင္ ဆႏၵ၊ ဝီရိယႏွင့္ တကယ္လုပ္က ဘုရားပင္ အဟုတ္ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပကာ လူသား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို အသိအမွတ္ျပဳ ျမွင့္တင္ေပးခဲ့သည္။ လူ႔ကိုယ္က်င့္သိကၡာ ျပည့္ဝပါက နတ္တို႔အရွင္ သိၾကားမင္းသည္ပင္ ရုိေသ ေလးျမတ္ ရေၾကာင္း ထုပ္ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သူကိုယ္တိုင္က ဘုရားမျဖစ္မီ မင္းသားျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ကၽြန္စံနစ္ကို ေတာ္လွန္ခဲ့သည္။ ဇာတ္ခြဲျခားသည့္ စနစ္ကို စိန္ေခၚခဲ့သည္။ သမိုင္းတြင္ အမ်ိဳးသမီးတို႔၏ အခြင့္အေရးကို ပထမဆုံး ျမွင့္တင္ေပးခဲ့သည္။ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္၊ ေကာင္း မေကာင္း၊ မွန္ မမွန္၊ တရားနည္းလမ္းက် မက် စီစစ္ ေဝဖန္ခြင့္ကို ေပးခဲ့သည္။ ဥပမာ - က်န္းဂန္ထဲမွာ ပါလို႔ ဒါသာလွ်င္မွန္တယ္၊ ဒါကေတာ့ ဒို႔ဆရာၾကီး ေျပာတာမို႔ ဒါသာလွ်င္မွန္တယ္လို႔ မယူဆရ၊ မမွတ္ရဘူး ဆိုတာမ်ိဳးေတြပါ (ကာလာမသုတ္၊ အဂၤုတၳဳရ္ပါဠိ)။ တထာဂတ (ဘုရား) ကိုပင္ ဘုရားဟုတ္ မဟုတ္ စီစစ္ၿပီးမွ ယုံပါ (ဝီမံသကသုတ္၊ မဇၩိမနိကာယ္၊ သုတ္အမွတ္ ၄၈) ဆိုတာမ်ိဳးကေတာ့ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးတဲ့ေနရာမွာ စံတုမမွီပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ သူ၏ တပည့္သာဝကမ်ားသာမက တပည့္မဟုတ္သူမ်ားပါ (ဗုဒၶလက္ထက္ကေရာ ခုေခတ္ပါ) ေလးစား အသိအမွတ္ျပဳၾကရပါတယ္။ 

သက္ေတာ္ရွစ္ဆယ္အရြယ္ 483 BC ၌ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူၿပီးေနာက္ သူ၏ တရားေဒသနာေတာ္မ်ားကို တပည့္သာဝကၾကီး ငါးရာက စုေပါင္းတည္းျဖတ္ ရြတ္ဆို အတည္ျပဳျခင္း သံဂါယနာ တင္ေတာ္မူခဲ့ၾကသည္။ ထုိေဒသနာေတာ္မ်ားကို ဓမၼ ဝိနယ (နည္းလမ္းႏွင့္ စည္းကမ္း) ဟု တစ္မ်ိဳး၊ နိကာယ္ငါးရပ္ (Five Collections) ဟု တသြယ္၊ ပိဋကတ္သုံပုံဟု တစ္ဖုန္ မ်ိဳးစုံေသာ နာမည္တို႔ျဖင့္ ေခၚေဝၚခဲ့ၾကပါတယ္။ ေခတ္ပညာရွင္အခ်ိဳ႕က ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားကို Religion (ဘာသာတရား) လို႔ ယူဆၿပီး အခ်ိဳ႕ကေတာ့ Philosophy လို႔ ယူဆၾကျပန္ပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာဟာ ဖန္ဆင္းရွင္ကို လုံးဝကို လက္မခံတာေၾကာင့္ religion ဆိုတဲ့ ဘာသာမ်ိဳး မဟုတ္ေၾကာင္း ခပ္ေစာေစာကပင္ ဗုဒၶစာေပ ပညာရွင္ေတြက ေျပာထားခဲ့ ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း မည္သို႔ပင္ ေခၚေခၚ ဘယ္လိုပင္ ေျပာေျပာပါ၊ ျမတ္ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္တို႔ကား ေလာဘျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေဒါသျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေမာဟျဖစ္ေၾကာင္းမ်ား၊ မေကာင္းေသာ စိတ္အညစ္အေၾကးတို႔ အနည္းငယ္မွ်ပင္ မပါဝင္လို႔ ၾကားရ နာရ ေလ့လာဖတ္ရႈရသူတို႔၏ စိတ္ႏွစ္လုံးကို ေအးျငိမ္းေစျခင္းရသကို အျပည့္အဝ ေပးစြမ္းႏိုင္ပါတယ္။ အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ လြတ္ေျမာက္မႈဆိုတဲ့ ဝိမုတၱိသုခ ကို္လည္း ရေစႏိုင္ပါတယ္။ ရုိမီယုိႏွင့္ ဂ်ဴလီယက္ျပဇာတ္ထဲမွာ ရွိတ္စပီယားေပးခဲ့တဲ့ ႏွင္းဆီပန္း ဥပမာေလး လိုေပါ့။

"ေရႊႏွင့္ဆီ ဒို႔ေခၚၾက၊ သူ႕ အမည္က ဘာလဲဗ်ာ၊

သူ႔အမည္ ၾကိဳက္ရာေပး၊ ေမႊးျမဲ ေမႊးမည္သာ"  

What's in a name? That we call a rose.

By any other word would smell as sweet.


ဒါေၾကာင့္လဲ ရွည္လွ်ားလွတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းတခုလုံးမွာ ဗုဒၶဘာသာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတဲ့ စစ္ပြဲဆိုတာ မရွိဘူးလို႔ သမိုင္းသုေတသီေတြက ဆိုၾကပါတယ္။ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့တဲ့ တရားေတာ္ေတြကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့ အခါ ဘယ္တုန္းကမွ အေၾကာက္တရားႏွင့္ သူ႔ေနာက္ဆြဲေခၚတာ မေတြ႕ရပါဘူး။ ဘယ္ေတာ့မွ လာၿပီး ငါ့ကိုယုံၾကည္စမ္းပါ (come and believe) လို႔ မေခၚဘူး။ လာၿပီး ၾကည့္ပါ (come and see) လို႔သာ ဖိတ္ေခၚပါတယ္။ လာ၊ စစ္ေဆး၊ အားထုပ္ၾကည့္၊ ၾကိဳက္မွ ယုံပါတဲ့။ သူ႔ရဲ႕ ဓမၼဟာ အဲဒီလို ဖိတ္ေခၚရဲတဲ့ ဂုဏ္ အရည္အခ်င္းႏွင့္ ျပည့္စုံပါတယ္။ 

ဗုဒၶေဟာၾကား ဆုံးမ သင္ျပေတာ္မူခဲ့ေသာ တရားေတာ္မ်ားကို ခုေခတ္ လူသုံးမ်ားသည့္ ေဝါဟာရျဖင့္ "ဗုဒၶဘာသာ" လို႔ ေခၚၾကၿပီး ဗုဒၶ၊ ဓမၼ၊ သံဃာကို သက္ဝင္ယုံၾကည္ၾကကာ သူ၏ ဓမၼအတိုင္း လုိက္နာက်င့္ၾကံ ေနထိုင္ၾကသူတို႔ကို "ဗုဒၶဘာသာဝင္" လုိ႔ ေခၚၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘုရားအလိုေတာ္က် ဗုဒၶဘာသာဝင္ျဖစ္ဖို႔ကေတာ့ တကယ္ကိုပဲ ခက္မယ္လို႔ ထင္မိပါတယ္။ ေနာင္ အဆင္သင့္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးတင္ျပဖို႔ ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။

ဘုန္းဉာဏ္
Sitiawan, Malaysia
29/ 04/ 2010

ရည္ညႊန္း။
  1. Rahula, W., 1978, What the Buddhat Taught, The Gordon Fraser Gallery Ltd., London.
  2. Shakespeare, W., Blackemore Evans, G (ed.), Romeo and Juliet, Cambridge University Press, p. 93.
  3. Sri Dhammananda, K. 1993, What Buddhist Believe, Expanded & revised edition, 5th Edition, YMBA, Singapore, p. 4-6.

Apr 26, 2010

မဃေဒဝလကၤာက်မ္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ား (၂)


(ပိုဒ္ ၂၀၀)။ ပညာျပည့္ဝ၊ ႏွလုံးလွေသာ္၊ ကိစၥၾကီး ငယ္၊ ေဆာက္သဖြယ္လွ်င္၊ က်ဥ္း က်ယ္ ထြင္းေဖာက္၊ ျဖတ္ေတာက္လိုရာ၊ ၿပီးႏိုင္စြာ၏။

(ပိုဒ္ ၂၀၂)။ မေစြ မေစာင္း၊ မွန္လမ္းေၾကာင္းျဖင့္၊ ထိန္းေက်ာင္းသတိ၊ ေစာင္းၾကိဳးညွိသို႔၊ ေစာင့္ဘိပညာ၊ မလစ္ရာဘူး၊ မင္းမွာ ကပ္ေန၊ လူေမႊေယာက်္ား၊ မင္းေစမ်ားတို႔၊ လွ်ပ္ဝါးသမႈ၊ ေပါက္လြတ္ျပဳက၊ ျပည္သူ႔မီးဖြား၊ ဟူတုံျငား၏၊ ျပည္သားျပည္သူ၊ ကၽြတ္ကၽြတ္ဆူေအာင္၊ ေလာင္ပူ မခ်မ္း၊ စိတ္ဝမ္းမသာ၊ ျဖစ္တတ္စြာ၏။

(ပိုဒ္ ၂၀၄)။ မာန္ျပင္း ေဝကာ၊ လြန္တင္းမာ၍၊ ပညာမရႈ၊ ကဲမျပဳႏွင့္၊ ရာဟုစက္အိမ္၊ နဝင္းၾကိမ္လ်က္၊ မိုးတိမ္ဆီးႏွင္း၊ အုပ္မိလွ်င္းကား၊ ေနမင္း လမင္း၊ ေလးကၽြန္းဝင္းလည္း၊ မလင္းႏိုင္ရာ၊ ညွိဳးၾကစြာ၏။

(ပိုဒ္ ၂၁၂)။ လူတို႔ကိစၥ၊ လူ႔ေလာကႏႈိက္၊ ျပဳသမွ်မ်ိဳး၊ ျပစ္ အက်ိဳးတို႔၊ ေကာင္းဆိုး အတိ၊ ျမဲမယွိဘူး၊ ေလာကီ့ထုံးစံ၊ ေလာကဓံကား၊ မၾကံလည္းျဖစ္၊ ၾကံလည္းနစ္၏၊ စင္စစ္မွတ္သား၊ မယုံမွားႏွင့္၊ ေယာက်္ားတကာ၊ အားထုပ္ရာသည့္၊ ၾကီးစြာလုံ႔လ၊ ဝါယာမမူ၊ မခ်ေကာင္းေခ်၊ မလြတ္ေစႏွင့္၊ မေသမခ်င္း၊ ျပဳအပ္ႏွင္း၏၊ မယြင္းမွန္လွ၊ ဤေလာကႏိႈက္၊ လုံ႔လမမူ၊ နတ္မကူဘူး၊ လူလည္းလုံ႔လ၊ နတ္လည္းမ၏။

(ပိုဒ္ ၂၂၁)။ မိမိကိုယ္ကို၊ ၾကီးပြားလိုက၊ အတိုမျပဳ၊ အရွည္ရႈေလာ့။

(ပိုဒ္ ၂၃၆)။ ေရွးရႈေမတၱာ၊ ကရုဏာႏွင့္၊ နာနာက်င္က်င္၊ အျပစ္ျမင္တိုင္း၊ ဝမ္းတြင္မသို၊ ဟုတ္တိုင္းဆို၍၊ က်ိဳးလိုစိတ္က၊ ဆုံးမတတ္သူ၊ ဆရာဟူေလာ့။

(ပိုဒ္ ၂၄၅)။ ကံဟုမူလ၊ သမၺဳဒၶတို႔၊ ေဟာျပသည္မွာ၊ အရင္းသာရွင့္၊ ဥစၥာေဘာဂ၊ ဇီဝိတႏွင့္၊ သုခပြားရန္၊ ဤလူ႔ဌာန္ႏိႈက္၊ ဥာဏ္ ဝီရိယ၊ ပေယာဂတည့္၊ ကာလ ေဒသ၊ ပုဂၢလကို၊ ႏိႈင္ဆအပ္တုံ၊ ကံကိုယုံ၍၊ မီးပုံအတြင္း၊ မဆင္းထိုက္စြာ၊ က်ားရဲရာလည္း၊ ၾကမၼာအေၾကာင္း၊ မရုိးေကာင္းရွင့္၊ သူေဟာင္းေရွးက၊ ဆိုကုန္ၾက၏။ လုံ႔လမထူ၊ ဥာဏ္မကူဘဲ၊ အယူတေခ်ာင္း၊ ကံတေၾကာင္းမွ်၊ မေကာင္းလည္းကံ၊ ေကာင္းလဲကံဟု၊ ကံကိုခ်ည္းသာ၊ မကိုးရာဘူး၊ ပညာဥာဏ္ျဖင့္၊ သင့္ မသင့္ကို၊ အခြင့္ရႈ၍၊ အျပဳလုံ႔လ၊ ယွိအပ္စြတည္း၊ တံငါ့လက္တြင္း၊ ေရာက္လွ်င္းတုံျငား၊ သုံးေကာင္ ငါးကို၊ မွတ္သားဝမ္းထဲ၊ နည္းယူစြဲေလာ့။

(ပိုဒ္ ၂၄၆)။ ယြင္းေဘာက္သမၼာ၊ ယူမိစၦာႏွင့္၊ ပညာမဲ့သူ၊ လူဟူသမွ်၊ လူ႔ဗာလတို႔၊ မိဘ ဆရာ၊ ဆုံးမပါလည္း၊ တမာသို႔ ခါး၊ နားႏိႈက္မသာ၊ မလိုက္နာဘဲ၊ လုိရာေျမွာက္ျငား၊ သူ႔စကားသာ၊ ပ်ားသို႔ခ်ိဳၿပီး၊ နားမၿငီးဘူး၊ ေဘးၾကီးေရာက္မွ၊ မိမယ္တ၍၊ ထိုဗာလဆိုး၊ လူမိုက္မ်ိဳးတို႔၊ ကိုးရာမထင္၊ မိုးမျမင္ခဲ့။

(ပိုဒ္ ၂၄၉)။ ပေယာဂစက္၊ ပ်က္သည္သူအား၊ လူကိုထား၍၊ ဘုရားေသာ္မွ၊ ကယ္မရဘူး။

(ပိုဒ္ ၂၅၀)။ ပညာယွိျမတ္၊ ေဗာဓိသတ္တို႔၊ နကၡတ္ယွဥ္ရာ၊ အခါဖင့္ေႏွး၊ ေန႔မေရြးဘူး၊ အေရးလက္ေရာက္၊ မ်က္ေမွာက္က်ိဳးထင္၊ ရျခင္းပင္သာ၊ ဤလွ်င္သင့္ျမတ္၊ ေကာင္းနကၡတ္တည့္၊ အမွတ္မေသြ၊ မလြန္ေစႏွင့္။

(ပိုဒ္၂၅၄)။ ေမာဟပိတ္ဆို႔၊ ပညာခ်ိဳ႕သည့္၊ လူတို႔ ဥစၥာ၊ မ်ားတံုပါလည္း၊ မဟာသမုဒ္၊ ေရအစုတ္သို႔၊ ေသာက္ထုတ္ သုံး ခ်ိဳး၊ ဘယ္သူမ်ိဳးမွ်၊ အက်ိဳးမရ၊ ပ႑ိတတို႔၊ ဓနမူကား၊ နည္းျငားပေစ၊ တြင္းထြက္ေရသို႔၊ ဗိုလ္ေျခအားလုံး၊ ေသာက္သုံးခ်မ္းသာ၊ ၿပီးတတ္စြာရွင့္၊ သဒၶါမေရွး၊ မေပးမလွဴ၊ မုန္းေဆးဟူ၏၊ ေပးလွဴတတ္ေသာ္၊ ခ်စ္ေဆးေက်ာ္တည့္၊ လူ႔ေဘာ္ဌာန၊ဤေလာကႏိႈက္၊ စိတ္ကၾကည္စြာ၊ ေစတနာႏွင့္၊ သဒၶါဝမ္းတြင္း၊ ေပးကမ္းျခင္းကား၊ ရျခင္းထက္သာ၊ ဝမ္းေျမာက္စြာသည္၊ မဂၤလာလြန္ျမတ္၊ ျဖစ္သတတ္ရွင့္။

(ပိုဒ္ ၂၅၅)။ အေလာင္းတို႔ႏွယ္၊ ေမတၱာၾကြယ္၍၊ ကယ္ဆယ္တတ္ျငား၊ သူတို႔အားလည္း၊ ျပစ္မွာ ဘယ္ခါ၊ မျပဳရာဘူး၊ ျပဳပါတတ္သူ၊ လူ မဟူဘူး၊ လူတြင္ယုတ္မာ၊ မုိက္ဆုံးစြာတည့္၊ ပညာ မယွဥ္၊ အကတညဳ၊ လူ႔ပါပိယ၊ ဟူသမွ်ကား၊ မိဘကိုလ်က္၊ ေက်းဇူးဖ်က္၍၊ အပ်က္ကိုသာ၊ ျပဳတတ္စြာခဲ့၊ မိစၦာယြင္းခြ၊ ထိုဗာလကို၊ သားလွ လိမၼာ၊ ကြင္းေသြခြါေလာ့၊ ဒုရာဇီဝ၊ ဒုစာရႏွင့္၊ သီလငါးပါး၊ လူ႔တရားကို၊ ပယ္ယွား မၾကိဳက္၊ ထိုသူမိုက္လည္း၊ လူႏိႈက္ လူရာ၊ မဝင္စြာတည့္။

(ပိုဒ္ ၂၅၆)။ လူ႔ျပည္ဘဝ၊ လူ႔ေလာကႏိႈက္၊ ထၾကြေရးရာ၊ လိမၼာစြာႏွင့္၊ ေဘြရွာရျငား၊ ဥစၥာမ်ားကို၊ ပ်က္ျပားမေပ်ာက္၊ ယြင္းမေထာက္ေအာင္၊ ေစာက္ေရွာက္ႏိုင္ထ၊ သီလ သဒၶါ၊ ပညာယွိေပါင္း၊ မိတ္ေကာင္းအျမဲ၊ မွီဝဲေပါင္းေဖာ္၊ မေမာ္ မၾကြား၊ ပလႊား မဝါ၊ မွ်ကာသက္ေမြး၊ က်င့္ေရး စတု၊ ဤေလးခုတို႔၊ ယခု ဒိ႒၊ ပစၥကၡႏိႈက္၊ ဟိတခ်မ္းသာ၊ ပြားေၾကာင္းလာ၏၊ သဒၶါ သီလ၊ စာဂ ပညာ၊ ဤေလးျဖာမူ၊ ေနာင္လာ သုခ၊ ရအ့ံ အေၾကာင္း၊ မွန္တုံေရွာင္းဟု၊ ဂုဏ္ေပါင္းထြတ္တင္၊ သုံးလူ႔ရွင္တို႔၊ မိန္႔က်င္မုခ်၊ ေဟာကုန္ၾက၏။ ဒိ႒ တမလြန္၊ က်ိဳးႏွစ္တန္ကို၊ အမွန္မုခ်၊ မျမင္ကလွ်င္၊ အႏၶစကၡဳ၊ လူဟုမည္ကာ၊ ပညာမ်က္စိ၊ မယွိျဖစ္ဆန္း၊ ႏွစ္ဘက္ကန္းတည့္၊ လူမွန္းသိရုံ၊ ကံမယုံပဲ၊ မစုံမလင္၊ မ်က္ေမွာက္တြင္သာ၊ အျမင္ဒိ႒၊ တဘက္လွကား၊ ဧက စကၡဳ၊ ႏွစ္စုအက်ိဳး၊ စုံျပည့္ျဖိဳးေအာင္၊ ထိုးထိုးထြင္းထြင္း၊ ျမင္တတ္လွ်င္းမူ၊ ထိုသသူကို၊ လူတြင္ ပ႑ိ၊ မည္ယွိေခၚျပဳ၊ ဒြိ စကၡဳတည့္၊ ေမာင္ပုေရႊစင္၊ ဘသက္တင္လည္း၊ အျမင္မ်က္စိ၊ ႏွစ္ဘက္ရွိေအာင္၊ သတိသမၼာ၊ မကင္းကြာဘဲ၊ ပညာဝမ္းတြင္၊ အၿမဲထင္၍။ ။ ဆင္ျခင္ တိတ္ေတြး စာနာတည္း။

(ပိုဒ္ ၂၆၀)။ မိစၦာ ေမာဟ၊ ေမွာင့္နယ္က်လ်က္၊ ခ်ိဳ႕ကတထူး၊ ကံစုန္းျပဴးႏွင့္၊ ဉာဏ္ရူးမြဲေတ၊ လူရႈပ္ေတြလည္း၊ ကေဝနတ္ေမာ္၊ ရူးေဆးေဘာ္၍၊ အေၾကာ္တျငာ၊ ငါဆရာဟု၊ ပညာေယာင္ဝါး၊ ျမင္းမိုရ္ဖ်ားက၊ သိၾကားကိုမွ်၊ အေနရေအာင္၊ ေခၚခ်ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ဟူတုံေရွာင္း၏၊ ေဆးေကာင္းစြမ္းအန္၊ မႏၱာန္သတၱိ၊ သိဒၶိၿပီးေယာင္၊ ဟန္ေဆာင္ဝါၾကြား၊ ေထာင္ပလႊားလ်က္၊ စိတ္ကား ဣႏၵာ၊ ႏႈတ္ ဝိဇၨာတည့္၊ ကုိယ္မွာ ဖြတ္လား၊ ေခါင္းစုတ္ဘြားႏွင့္၊ ေခါင္းပါး မြဲျပာ၊ ဆင္းရဲစြာ၏၊ သမၼာဝါယာ၊ သမၼာသကၤပ္၊ မစပ္တရား၊ ေကာင္းၾကံယွားတိုင္း၊ ၾကိဳးစား ပမ္းစား၊ လူဝိုးဝါးတို႔၊ မပြားပညာ၊ ခ်ည္းႏွီးသာတည့္၊ ထင္ရာမွန္းလ်က္၊ မ်က္ကန္း လမ္းသြား၊ ျပဳတုံျငားလည္း၊ မွန္ မွား မသိ၊ က်ိဳးမယွိရွင့္၊ ဝိစိကိစၦာ၊ မ်ားရုံသာျဖင့္၊ အဝိဇၨာတုံး၊ ျမင္းမိုရ္ဖုံးသို႔၊ လုံးလုံး မသိ၊ ေမာဟဘိ၏။ 

(ပိုဒ္ ၂၆၁)။ လူမိုက္တေသာင္း၊ ၿခီးမြမ္းေရွာင္းလည္း၊ သူေကာင္းတစ္ေယာက္၊ ျပစ္တင္ ေၾကာက္ေလာ့၊ ေရွ႕ ေနာက္ မဆ၊ လူ႔ဗာလတို႔၊ ဂုဏ ေဒါသ၊ ႏွစ္ဝ က်ိဳး ျပစ္၊ စိစစ္ ေျမွာ္ျမင္၊ မဆင္ျခင္ဘူး၊ ဆိုခ်င္မက္ေမာ၊ ဆိုလ်င္ေဆာျဖင့္၊ သေဘာအလိုက္၊ တုတ္ႏွင့္ရုိက္သို႔၊ သူမိုက္ ခ်ီးမြမ္း၊ ဂုဏ္နာႏြမ္း၏။

အမွာစကား။ အလ်ဥ္းသင့္သည့္ အခါ ဆက္လက္ ေကာက္ႏႈတ္ တင္ျပပါဦးမည္။


ဘုန္းဥာဏ္
Sembawang, Singapore
28/04/2010

မဃေဒဝလကၤာက်မ္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ား (၁)


မဃေဒဝမလကၤာက်မ္းသည္ မန္လည္ဆရာေတာ္ၾကီး၏ စာေပလက္ရာမ်ားအနက္ အေက်ာ္ၾကားဆုံး က်မ္းျဖစ္သည္။ က်မ္းနာမည္ အျပည့္အစုံမွာ "မဟာသုတကာရီ မဃေဒဝလကၤာသစ္" ျဖစ္သည္။ ဤလကၤာသစ္ကို ငယ္ရြယ္စဥ္ ပညာသင္ၾကားစဥ္ အခ်ိန္ကပင္ အထူး ၾကည္ညိုခဲ့ရသည့္ ေနမိဇာတ္ေတာ္လာ မဃေဒဝမင္း၏ အ႒ဳပၸတၱိကုိ အက်ယ္ခ်ဲ႕၍ လကၤာျဖင့္ ေဝေဝဆာဆာ ေရးသားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဤလကၤာသစ္ ပထမစာမူကို ၁၂၆၉ ခုႏွစ္တြင္ မႏၱေလးၿမိဳ႕ ရတနာဒီပံ စာပုံႏွိပ္တိုက္က ပထမဆုံး ပုံႏွိပ္သည္။ ဒုတိယစာမူကိုမူ ၁၂၇၆ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ျပည္ၾကီးမ႑ိဳင္ ပိဋကတ္ပုံႏွိပ္တိုက္က ပုံႏွိပ္ျဖန္႔ခ်ီခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္သည္ စာမူကို ၁၂၈၁ ခုႏွစ္တြင္ ထပ္မံ ျပင္ဆင္ ျဖည့္စြက္ခဲ့သည္။ ယင္းမူသည္ တတိယမူျဖစ္လာသည္။ မႏၱေလးၿမိဳ႕ ေရႊေရးေဆာင္တိုက္ တုိက္အုပ္ဆရာေတာ္ ဦးစႏၵိမာ ၾကီးၾကပ္၍ ေပထက္အကၡရာတင္ခဲ့သည္။ ၁၂၈၁ ခု နတ္ေတာ္လဆန္း (၁၃) ရက္ေန႔ (၃) နာရီ အခ်ိန္တြင္ ၿပီးဆုံေၾကာင္း ယင္း တတိယစာမူကိုပင္ ပုံႏွိပ္ထားေၾကာင္း စာအုပ္၏ နိဒါန္းတြင္ မာန္လည္စာေပ ေစာက္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႔က ပုံႏွိပ္မွတ္တမ္းအျဖစ္ တင္ျပထားသည္။ ယခု စာေရးသူ ေကာက္ႏႈတ္ရာတြင္ သုံးသည့္ စာအုပ္သည္လည္း မာန္လည္စာေပ ေစာက္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႔က ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ အ႒မအၾကိမ္ေျမာက္ ရုိက္ႏွိပ္ထုပ္ေဝခဲ့သည့္ စာအုပ္ျဖစ္ပါသည္။

က်မ္းျပဳဆရာေတာ္ကို ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၀၃ (ခရစ္ ၁၈၄၂) တြင္ မန္လည္ၿမိဳ႕၌ ဖြားျမင္သည္။ မိဘႏွစ္ပါးမွာ ၿမိဳ႕စာေရးၾကီး ဦးတင္ႏွင့္ ဇနီး ေဒၚေျဖတို႔ ျဖစ္သည္။ ၁၂၈၂ ခု (ခရစ္ႏွစ္ ၁၉၂၀)၊ သက္ေတာ္ (၇၉)၊ ဝါေတာ္ (၅၉) တြင္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသည္။ ဆရာေတာ္သည္ ပိဋကတ္ကို ႏိုင္နင္းတတ္ကၽြမ္းရုံမွ် မက ဘဂၤလီ၊ နာဂရီ၊ ဆင္ဟလ (သီရိလကၤာ ဘာသာစကား) စသည့္ ဘာသႏၱရတို႔ကို တတ္ကၽြမ္းေတာ္မူသည္။ ထို႔ျပင္ ဇာတ္ နိပါတ၊ ရာဇဝင္၊ ေဗဒင္က်မ္း၊ ေဆးက်မ္း၊ ဓာတ္က်မ္း၊ နကၡတ္က်မ္းမ်ားကို တဖက္ကမ္းခတ္ တတ္ေျမာက္ေတာ္မူေၾကာင္း "မဃေဒဝလကၤာက်မ္း" ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ၾကည့္ပါက သိႏိုင္သည္။ (ယခု ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ားတြင္ကား ထိုေဗဒင္က်မ္း၊ ေဆးက်မ္း၊ ဓာတ္က်မ္း၊ နကၡတ္က်မ္းဆိုင္ရာမ်ား ပါဝင္ေကာင္းမွ ပါဝင္ပါမည္)။

ဆရာေတာ္သည္ "အထက္ မန္လည္၊ ေအာက္ လယ္တီ" ဟု ေမာ္ကြန္းထိုးရေလာက္ေအာင္ပင္ ေက်ာ္ၾကားေတာ္မူပါသည္။ ပတၱျမားေရႊဂူကို ဝက္မ်ားက ညြန္လူး ပြတ္တိုက္ေသာ္လည္း မညစ္သည့္အျပင္ ပိုမို၍ အေရာင္ထြက္ေၾကာင္း ငါးရာငါးဆယ္ ဇာတ္ေတာ္လာ (၂၈၅) ဇာတ္ေျမာက္ "မဏိသူကရ" ဇာတ္ကိုယူ၍ ေရးဖြဲ႕ခဲ့ေသာ "ပတၱျမား ေရႊဂူ" ေလးဆစ္ကဗ်ာကို လက္ရွိ နဝမတန္း ျမန္မာကဗ်ာ လက္ေရြးစင္တြင္ ထည့္သြင္းထားရာ ဆရာေတာ္ကို ခုေခတ္လူငယ္မ်ားလည္း သိၾကပါသည္။ 

မဃေဒဝလကၤာသစ္က်မ္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏွစ္ဖက္လွ ဆရာ ဦးေက်ာ္လြင္ (သ၊ စ၊ အ ဓမၼာစရိယ၊ မဟာဝိဇၨာ) က "ဆရာေတာ္ေခၚခံရတိုင္း ဆရာေတာ္ျဖစ္တာ မဟုတ္ဘူး။ တကယ္ ဆရာေတာ္ျဖစ္ခ်င္ရင္ မဃေဒဝက်မ္းကို ေက်ေနေအာင္ ေလ့လာထားပါ" လုိ႔ ျမန္မာစာပို႔ခ်ရင္း ေျပာခဲ့သည္ကို (ကိုယ္မေလ့လာမိေသာ္လည္း) သတိရမိသည္။ နိကာယ္ငါးရပ္ ပိဋကတသုံးပုံအျပင္ ဂႏၳႏၱရ က်မ္းမ်ားစြာတုိ႔မွ အဆီအႏွစ္တို႔ကို ထုပ္ၿပီး သိပ္သည္း က်စ္လစ္စြာ ထည့္သြင္းထားေသာေၾကာင့္  ဆရာ ထိုသို႔ ေျပာျခင္းျဖစ္မည္ဟု ထင္ပါသည္။

ဤစာအုပ္ကို အပိုင္း (၆) ပိုင္းျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည္။ ထိုအပိုင္းမ်ားမွ ဒုတိယပိုင္း (၅) သံေဝဂါကာရအခမ္းႏွင့္ တတိယပိုင္း (၃) ပုေတၱာဝါဒခမ္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ထားပါသည္။ ယင္းတို႔မွ တဖန္ သံေဝဂါကာရအခန္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ားကို အမွတ္ (၁) ပို႔စ္အျဖစ္ တင္လိုက္ပါသည္။ 

ရွင္းလင္းျမင္သာသည့္ ဥပမာ၊ ေတာက္ေျပာင္သည့္ စကားလုံး၊ ေခ်ာေမာသည့္ အထုံးအဖြဲ႔၊ ေလးနက္သည့္ အဓိပၸါယ္ စသည္တို႔ျဖင့္ ျပည့္လ်မ္းေနသည့္ ဆရာေတာ္ၾကီး၏ လကၤာမ်ားကို ႏွစ္သက္ သေဘာက်မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ပါသည္။

ဖတ္ရႈ ဆင္ျခင္ အသိဉာဏ္ ဝင္ႏိုင္ၾကပါေစလို႔ ဆႏၵမြန္ျဖင့္
ဘုန္းဉာဏ္
ေခတၱ စကၤာပူ
၂၇၊ ၀၄၊ ၂၀၁၀

 
မဃေဒဝလကၤာက်မ္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ား
(ပိုဒ္ ၁၃၁)။ လိပ္ခဲမည္စြာ၊ ဤခႏၶာ၌၊ သာယာယိမ္းယိုင္၊ မတိမ္းႏုိင္ဘဲ၊ စြဲကိုင္အတၱ၊ သကၠာယျဖင့္၊ ဝါဒျပင္းစြာ၊ တငါငါႏွင့္၊ တဏွာေယာက်္ား၊ လက္သမားလွ်င္၊ ေဆာက္ျငားၾကိမ္ၾကိမ္၊ ခႏၶာအိမ္ကို၊ စည္းစိမ္မွတ္ျပဳ၊ ကုိယ္ဟုမွတ္ထင္၊ တခင္ခင္တည့္။

 
(ပိုဒ္ ၁၃၉)။ ဇရာညီးေျပာင္၊ မီးၾကီးေလာင္လ်က္၊ အေကာင္ပမာ၊ ေဆာင္ရုပ္ဝါႏွင့္၊ ငါးျဖာပဥၥက္၊ ခႏၶာပ်က္ကို၊ သန္လွ်က္မိုးခ်ီ၊ မမီမခ်င္း၊ ၿငိဳးထားျခင္းျဖင့္၊ အတင္းမကြာ၊ ေနာက္ထပ္ပါ၍၊ ေတြ႔ရာသင္းခ်ိဳင္း၊ ရပ္မဆိုင္းဘဲ၊ ပိုင္းအံ့ဆတ္ဆတ္၊ လိုက္ေနတတ္သည့္၊ သူသတ္ေယာက်္ား၊ ရန္သူလားသို႔၊ တရားခ်က္က်၊ ပစၥကၡျဖင့္၊ လက္ရကိုင္မိ၊ ဒိ႒သိ၍၊ မခ်ိမဆန္႔၊ ေပ်ာ္မဝံ့ေအာင္၊ လတၱ႔ံတ်ားတ်ား၊ ေသမင္းအားကို၊ ေသာက္စားငံ့ရည္း၊ ေနရခ်ည္းဟု၊ ခိုက္ျခည္းစိုက္ျခည္း၊ အျမင္သည္းလ်က္၊ လက္တည္းမကြာ၊ အျမဲသာလွ်င္၊ မရဏာသတိ၊ ထင္ဘိရကား။

 
(ပိုဒ္ ၁၄၁)။ ဇာတိ ဇရာ၊ ဗ်ာဓိ မရဏ၊ အပါယႏွင့္၊ ဒုကၡမဆိတ္၊ အတိတ္ နာဂတ္၊ ခုဝတၱမာန္၊ ပစၥဳပၸန္ဟု၊ ရွစ္တန္ဝတၳဳ၊ သံေဝစုတြင္၊ အိုမႈ ဇရာ၊ ေရာက္ျခင္းရာ၌၊ မဟာသံေဝဂ၊ မိုးၾကိဳးက်သို႔၊ ၾကီးလွရွိန္ေစာ္၊ ေရႊဥာဏ္ေတာ္ဝယ္၊ ရႈေမွ်ာ္မယုတ္၊ ယထာဘုတ္ျဖင့္၊ သမုဒ္ေရလႈိင္း၊ စံတုႏႈိင္းေအာင္၊ ဟုတ္တိုင္းမွန္စြာ၊ ထင္ေတာ္စြာ၏။ အာကာေကာင္းကင္၊ စမထင္သို႔၊ ဤသခၤါရ၊ ဟူသမွ်လည္း၊ နစၥ ဓူဝ၊ သႆတျဖင့္၊ ထာဝရျမဲရာ၊ မယွိစြာဘူး၊ ေပမွာတသီး၊ တသက္ၿပီးလ်က္၊ က်ီးတသားေပါက္၊ ေနာက္၌မလာ၊ တၾကိမ္သာသို႔၊ ဇရာ မရဏ၊ ဤဓမၼလည္း၊ တဘဝမွာ၊ ဓမၼတာလႈိင္း၊ သတၱဝါ ထိုထို၊ တၾကိမ္အုိက၊ ေနာက္ကိုတလည္၊ ပ်ိဳသည္မယွိ၊ ေသသည္ထိတည့္၊ ေသၿပီးေနာက္မွာ၊ ဘန္တခါမွ်၊ ျပန္လာ ရွင္လာ၊ မယွိစြာဘူး။ . . . ဝိဇၨာေဇာ္ဂ်ီ၊ တပသီႏွင့္၊ ေလာကီဣဒၶိပါဒ္၊ လြန္ၾကီးျမတ္သည့္၊ မိုးနတ္ျဗဟၼာ၊ ျဖစ္ေစကာလည္း၊ ပညာေဆးဝါး၊ မျႏၱရားျဖင့္၊ ကုစားအရုိး၊ တန္ခိုးဘန္ဆင္း၊ အို ေသျခင္းမွ၊ ေရွာင္ကြင္းဘယ္မွာ၊ လြတ္ႏိုင္ရာလိမ့္။

 
(ပိုဒ္ ၁၄၂)။ ခႏၶာကိုယ္ဆိုး၊ ဤရုပ္မ်ိဳးကား၊ တိုး၍ မပ်ိဳ၊ အုိသာအိုခဲ့၊ ပ်က္ ၿပိဳမဆိတ္၊ တညိတ္ညိတ္ျဖင့္၊ တမွိတ္မစဲ၊ တည္ မၿမဲရွင့္၊ ေဘာက္လဲ ျဖစ္ခ်ဳပ္၊ မီးဟုပ္ဟုပ္သို႔၊ နာမ္ ရုပ္ ႏွစ္ခု၊ ပစၥည္းျပဳ၍၊ ေပါင္းစု ျဖစ္ၾက၊ သခၤတဟု၊ သဘာဝမ်ိဳး၊ ေကာင္း အဆိုးျဖင့္၊ ေၾကာင္း က်ိဳးမွ်သာ၊ ထင္စပါ၏၊ အကာအတိ၊ ႏွစ္မရွိေၾကာင့္၊ ပကတိကိုယ္၊ မတည္လိုဘူး။ ပုဂၢိဳလ္ အထု၊ ထိုအစုတြင္၊ အာယု ပုည၊ ခယႏွစ္မွာ၊ တျဖာျဖာေၾကာင့္၊ ျဗဟၼာတို႔အား၊ စုတိျငား၏၊ ႏွစ္ပါးမည္ထ၊ ထိုခယ၌၊ ဟာရ ေကာပါ၊ ထည့္၍သာလွ်င္၊ ေလးျဖာအေပါင္း၊ နတ္ေသေၾကာင္းတည္း၊ ၎ထိုမွ၊ မႏုႆကား၊ ခယႏွစ္ခ်က္၊ ဥဘယက္ႏွင့္၊ လက္နက္ဟူေပ၊ ဥပေစ ၦျဖင့္၊ ေလးေထြအလို၊ ေလေၾကာင္းဆို၏၊ ထိုထိုေသျခင္း၊ မကင္းသတၱ၀ါ၊ ေသၾကရာႏွဳိက္၊ ဝိဇၨာ သိပၸ၊ ဣဒိၶစသား၊ ထိုမွ်အားလံုး၊ လက္ခ်ဆံုး၏၊ သံုးဆယ့္တစ္ထပ္ ဘံုအရပ္ဝယ္၊ မလပ္မ်ားစြာ၊ က်င္လည္ပါသည့္၊ သတၱဝါ ျမတ္ ယုတ္၊ ထိုအစုတ္ကား၊ သမုျဒာ၊ စကၠဝါႏွင့္၊ မဟာပထဝီ၊ ေမဒနီ ျမင္းမိုရ္၊ ယုဂႏၶိဳရ္တို႔၊ ပ်က္ျပိဳ ဘန္ဘန္၊ ၾကိမ္ၾကိမ္ျပန္လဲ၊ အလြန္ျမဲလွ၊ ခိုင္ခံ႔စြသား၊ မူလ ႏွစ္ျမႊာ၊ အဝိဇၨာႏွင့္၊ တဏွာျမစ္ငုတ္၊ ရင္းမျပဳတ္၍၊ ျမတ္ ယုတ္ ဘဝ၊ ဇာတိရက၊ အိုၾကေသၾက၊ မေနရဘူး၊ လူက နတ္က၊ ျဖစ္သမွ်ပင္၊ ျမင္သမွ်မ်ိဳး ၊ ဒုကၡအိုးတည့္၊ လိုစိုးပိုင္ပိုင္၊ တည္မခိုင္ခဲ့၊ မခံႏိုင္ပ်က္၊ မပ်က္ႏိုင္ခံ၊ ဝဋ္ထံုးစံရွင့္၊ တရံကိစၥ၊ မေသြရဘူး၊ ဒုကၡျမဲစြာ၊ ဓမၼတာျဖင့္၊ ဇရာ မရဏ၊ ဆံုးဌာနဟု၊ဘဝစက္ဝိုင္း၊ ဤဆစ္ပိုင္းကား။        ။ျဖစ္တိုင္းေရာက္ေန ခရီးတည္း။

 
(ပိုဒ္ ၁၄၃)။ ကာယဟူဘိ၊ နားမ်က္စိႏွင့္၊ ဣတၳိ ပုရိသ၊ ျဖစ္လာၾကတိုင္း၊ ရုကၡသီးပြင့္၊ ခါမလင့္ဘဲ၊ ရင့္ တဖုတ္ဖုတ္၊ ကင္း ျဖဳတ္ျဖဳတ္ျဖင့္၊ ညွာျပဳတ္ေၾကြက်၊ မျမဲၾကသို႔၊ ဘဝပ်က္ျပိဳ၊ လူထိုထိုကား၊ ရြယ္ပ်ိဳ ရြယ္လတ္၊ က်န္ မလြတ္သည္။    ။မခြ်တ္ေသအံ့ အျပီးတည္း။